ചരിത്രം പലപ്പോഴും വിജയികളുടെ ഭാഷയിലാണ് എഴുതപ്പെടുന്നത്. തോറ്റവരുടെ കഥകള് ചരിത്രത്തിന്റെ അടിക്കുറിപ്പുകളിലേക്കാണ് തള്ളപ്പെടുന്നത്. അധികാരത്തിന്റെ കേന്ദ്രങ്ങളില് ഇരിക്കുന്നവര്ക്ക് രാജ്യം ഒരു ഭൂപടമാണ്; അതിരുകളും അണക്കെട്ടുകളും ഹൈവേകളും ഖനികളും വികസനപദ്ധതികളും നിറഞ്ഞ ഒരു ഭൂപടം. എന്നാല് അതേ ഭൂമി ഒരു ആദിവാസിക്ക് പൂര്വ്വികരുടെ ഓര്മ്മയാണ്; ഒരു കര്ഷകന് ജീവന്റെ മണ്ണാണ്; ഒരു നദീതീരവാസിക്ക് തലമുറകളുടെ ചരിത്രമാണ്. ഈ രണ്ട് ലോകങ്ങള്ക്കിടയിലെ അദൃശ്യമായ വിടവിലാണ് അരുന്ധതി റോയിയുടെ എഴുത്ത് ജനിക്കുന്നത്.
അരുന്ധതി റോയിയെ മനസ്സിലാക്കാന് അവരെ ഒരു നോവലിസ്റ്റായോ രാഷ്ട്രീയ പ്രവര്ത്തകയായോ മാത്രം കാണുന്നത് മതിയാകില്ല. നമ്മുടെ കാലത്തെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ ഓര്ഗാനിക് ഇന്റലക്ച്വലുകളില് ഒരാളാണ് അവര്. അറിവ് സര്വകലാശാലകളുടെ മതിലുകള്ക്കുള്ളില് മാത്രം ഉല്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ഒന്നല്ലെന്നും, ജനങ്ങളുടെ ജീവിതാനുഭവങ്ങളുമായുള്ള നിരന്തര സംവാദത്തിലൂടെയാണ് അതിന് ജീവന് ലഭിക്കുന്നതെന്നും അവരുടെ ജീവിതവും എഴുത്തും തെളിയിക്കുന്നു. അവര് ചിന്തയെ ജീവിതത്തില് നിന്ന് വേര്പെടുത്തുന്നില്ല; ജീവിതത്തിന്റെ മുറിവുകളില് നിന്നാണ് ചിന്തയെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നത്.
അവരുടെ രാഷ്ട്രീയം ഒരു അക്കാദമിക് സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ സുരക്ഷിത അകലത്തില് നിന്ന് സംസാരിക്കുന്നില്ല. ആദിവാസികളുടെ വനങ്ങളിലും, കുടിയൊഴിപ്പിക്കപ്പെട്ട ഗ്രാമങ്ങളിലും, കോടതികളുടെ ഇടനാഴികളിലും, പ്രതിഷേധിക്കുന്ന വിദ്യാര്ത്ഥികളുടെ കൂട്ടങ്ങളിലും, ന്യൂനപക്ഷങ്ങളുടെ ഭീതിയിലും, പരിസ്ഥിതി നശീകരണത്തിന്റെ മുറിവുകളിലുമാണ് അവരുടെ രാഷ്ട്രീയഭാവന രൂപംകൊള്ളുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അവരുടെ ഓരോ ലേഖനവും വെറും അഭിപ്രായപ്രകടനമല്ല; അധികാരത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക ചരിത്രത്തിനെതിരായ ഒരു ബദല് രേഖയാണ്.
അവരുടെ എഴുത്ത് അധികാരത്തിനെതിരായ മുദ്രാവാക്യമല്ല; അധികാരം എങ്ങനെ നമ്മുടെ കാഴ്ചയെയും ഭാഷയെയും ഓര്മ്മകളെയും രൂപപ്പെടുത്തുന്നു എന്ന അന്വേഷണമാണ്. അധികാരം മനുഷ്യരെ നിശ്ശബ്ദരാക്കുന്നത് അവരുടെ നാവുകള് മുറിച്ചുമാറ്റിയിട്ടല്ല; അവരുടെ വാക്കുകള്ക്ക് വിശ്വാസ്യത നിഷേധിച്ചുകൊണ്ടാണ്. അതുകൊണ്ടാണ് റോയ് ”ശബ്ദമില്ലാത്തവര്” എന്ന പ്രയോഗത്തെ തന്നെ സംശയിക്കുന്നത്. ആരും ശബ്ദമില്ലാത്തവരല്ല. കേള്ക്കാന് തയ്യാറാകാത്ത സമൂഹമാണ് ഉള്ളത്. നീതി എന്നത് ശബ്ദം നല്കലല്ല; ശബ്ദത്തെ മൂടുന്ന അധികാരഘടനകളെ പൊളിച്ചെഴുതലാണ്.
ഈ ചിന്തയില് രാഷ്ട്രീയം പാര്ലമെന്റിന്റെ മതിലുകള്ക്കുള്ളില് ഒതുങ്ങുന്നില്ല. ഒരു ഗ്രാമം വെള്ളത്തിനടിയിലാകുമ്പോള്, ഒരു വനമേഖല ഖനനത്തിനായി ഇല്ലാതാകുമ്പോള്, ഒരു ന്യൂനപക്ഷം സ്വന്തം പൗരത്വം തെളിയിക്കാന് നിര്ബന്ധിതരാകുമ്പോള്, ഒരു വിദ്യാര്ത്ഥിയുടെ പ്രതിഷേധം രാജ്യദ്രോഹമായി ചിത്രീകരിക്കപ്പെടുമ്പോള്-അവിടെയാണ് രാഷ്ട്രീയം അതിന്റെ യഥാര്ത്ഥ മുഖം കാണിക്കുന്നത്. കാരണം അധികാരം എല്ലായ്പ്പോഴും നിയമങ്ങളിലൂടെയല്ല പ്രവര്ത്തിക്കുന്നത്; എന്താണ് ”സത്യം”, ആരാണ് ”രാജ്യസ്നേഹി”, എന്താണ് ”വികസനം” എന്ന് നിര്വചിക്കാനുള്ള അവകാശത്തിലൂടെയാണ് അത് പ്രവര്ത്തിക്കുന്നത്.
അധികാരത്തിന്റെ ഈ സൂക്ഷ്മപ്രവര്ത്തനങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കാതെ ജനാധിപത്യത്തെ മനസ്സിലാക്കാനാവില്ല. ജനാധിപത്യം ഭൂരിപക്ഷത്തിന്റെ എണ്ണമല്ല; കേള്ക്കപ്പെടാത്ത ന്യൂനപക്ഷങ്ങളുടെ സുരക്ഷയാണ്. ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ നൈതിക നിലവാരം നിര്ണയിക്കപ്പെടുന്നത് അതിലെ ഏറ്റവും ശക്തരായവരെ എങ്ങനെ പരിഗണിക്കുന്നു എന്നതുകൊണ്ടല്ല; ഏറ്റവും ദുര്ബലരായവരെ എങ്ങനെ കേള്ക്കുന്നു എന്നതുകൊണ്ടാണ്.
അരുന്ധതി റോയിയുടെ എഴുത്തില് വികസനം ഒരു സാമ്പത്തികപദമല്ല; അത് ഒരു ധാര്മ്മിക ചോദ്യമാണ്. വലിയ അണക്കെട്ടുകള്, അതിവേഗപാതകള്, ഖനനപദ്ധതികള്, സ്മാര്ട്ട് നഗരങ്ങള്-ഇവയെല്ലാം പുരോഗതിയുടെ ഭാഷയില് അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാല് ഓരോ വികസനപദ്ധതിയുടെയും നിഴലില് ഒരു ചോദ്യം നില്ക്കുന്നു: ഈ പുരോഗതിയുടെ വില ആരാണ് നല്കുന്നത്? ചരിത്രത്തില് പുരോഗതി പലപ്പോഴും മറ്റൊരാളുടെ നഷ്ടത്തിന്റെ മേലാണ് പണിതുയര്ത്തപ്പെട്ടത്. അതുകൊണ്ടാണ് വികസനത്തിന്റെ കണക്കുപുസ്തകത്തില് രേഖപ്പെടുത്തപ്പെടാത്ത മനുഷ്യജീവിതങ്ങളെ അവര് തിരയുന്നത്.
സമൂഹം യാഥാര്ത്ഥ്യത്തെ കാണുന്നത് വസ്തുതകളിലൂടെ മാത്രമല്ല, കഥകളിലൂടെയാണെന്ന് അരുന്ധതി റോയ് തിരിച്ചറിയുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അവരുടെ സാഹിത്യവും രാഷ്ട്രീയ ലേഖനങ്ങളും പരസ്പരം വേര്തിരിക്കാനാവാത്തവയാണ്. ഒരു നോവലില് അവര് ചരിത്രത്തിന്റെ അരികുകളില് ജീവിക്കുന്ന മനുഷ്യരുടെ അനുഭവം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു; ഒരു രാഷ്ട്രീയ ലേഖനത്തില് അതേ മനുഷ്യരെ അദൃശ്യമാക്കുന്ന അധികാരഭാഷയെ വിശകലനം ചെയ്യുന്നു. കഥയും വിമര്ശനവും ഇവിടെ ഒരേ ധാര്മ്മിക ഉത്തരവാദിത്തത്തിന്റെ രണ്ട് രൂപങ്ങളാണ്.
അവരുടെ ചിന്തയില് രാഷ്ട്രം ഒരു സ്വാഭാവിക സത്യമല്ല; നിരന്തരം നിര്മ്മിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു സങ്കല്പ്പമാണ്. പതാകകളും അതിര്ത്തികളും ദേശീയഗാനങ്ങളും ചേര്ന്ന് നിര്മ്മിക്കുന്ന ആ സങ്കല്പ്പത്തില് എല്ലാവര്ക്കും ഒരേ സ്ഥാനം ലഭിക്കുന്നില്ല. ചിലരുടെ ജീവിതം ദേശീയ അഭിമാനത്തിന്റെ പ്രതീകമാകുമ്പോള്, മറ്റുചിലരുടെ ജീവിതം ദേശീയ പുരോഗതിയുടെ പേരില് ത്യജിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ അസമത്വമാണ് അവര് നിരന്തരം ചോദ്യം ചെയ്യുന്നത്.
ഇവിടെയാണ് അരുന്ധതി റോയിയെ നമ്മുടെ കാലത്തിന്റെ ഒരു ഓര്ഗാനിക് ഇന്റലക്ച്വല് എന്ന നിലയില് വായിക്കേണ്ടത്. സമൂഹത്തെ അകലെ നിന്ന് നിരീക്ഷിക്കുന്ന ബുദ്ധിജീവിയല്ല അവര്; സമൂഹത്തിന്റെ സംഘര്ഷങ്ങള്ക്കുള്ളില് തന്നെ സ്വയം സ്ഥാപിച്ച് അവിടെ നിന്നുകൊണ്ട് ചിന്തയെ നിര്മ്മിക്കുന്ന പൊതുബുദ്ധിജീവിയാണ്. സിദ്ധാന്തങ്ങളെ ജീവിതത്തിലേക്ക് വിവര്ത്തനം ചെയ്യുകയല്ല അവര് ചെയ്യുന്നത്; ജീവിതത്തിന്റെ അനുഭവങ്ങളില് നിന്നാണ് പുതിയ രാഷ്ട്രീയഭാഷ സൃഷ്ടിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടാണ് അവരുടെ എഴുത്ത് സര്വകലാശാലയുടെ ക്ലാസ് മുറിയിലും ഒരുപോലെ പ്രസക്തമാകുന്നത്, സമരമുഖത്തും ഒരുപോലെ ജീവന് നേടുന്നത്.
അവരുടെ രാഷ്ട്രീയം ഒരു വലിയ ബൗദ്ധിക പാരമ്പര്യവുമായി സംവദിക്കുന്നു. അധികാരം വെറും ബലപ്രയോഗമല്ല, മനുഷ്യരുടെ ചിന്തയെയും സമ്മതത്തെയും നിര്മ്മിക്കുന്ന ശക്തിയാണെന്ന തിരിച്ചറിവും, ഭാഷയെ നിയന്ത്രിക്കുന്നവര് യാഥാര്ത്ഥ്യത്തെയും നിയന്ത്രിക്കുമെന്ന ബോധ്യവും, ചരിത്രത്തിന്റെ അരികുകളിലേക്ക് തള്ളപ്പെട്ട മനുഷ്യരുടെ അനുഭവങ്ങളെ അറിവിന്റെ കേന്ദ്രമാക്കാനുള്ള ശ്രമവും അവരുടെ രചനകളില് സജീവമാണ്. ജാതി, വര്ഗ്ഗം, ലിംഗം, മതം, ഭൂമി, പരിസ്ഥിതി-ഇവയെ വേര്തിരിച്ച വിഷയങ്ങളായി കാണാതെ പരസ്പരം കുരുങ്ങിക്കിടക്കുന്ന അധികാരബന്ധങ്ങളായി വായിക്കുന്ന സമീപനമാണ് അവരെ സമകാലിക രാഷ്ട്രീയചിന്തയില് സവിശേഷയാക്കുന്നത്.
അരുന്ധതി റോയിയെ വായിക്കുമ്പോള് അസ്വസ്ഥതകള് ഉണ്ടാകുന്നത് സ്വാഭാവികമാണ്. കാരണം അവര് എളുപ്പമുള്ള ഉത്തരങ്ങള് നല്കുന്നില്ല. മറിച്ച്, നമ്മള് സ്വാഭാവികമെന്ന് കരുതിയിരുന്ന വാക്കുകളെ തന്നെ സംശയിക്കാന് പഠിപ്പിക്കുന്നു. ”വികസനം”, ”ദേശസ്നേഹം”, ”സുരക്ഷ”, ”നിയമം”, ”സമാധാനം”-ഇവയുടെ പിന്നില് ആരുടെ താല്പര്യമാണ് ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നതെന്ന് ചോദിക്കാന് അവര് നമ്മെ നിര്ബന്ധിക്കുന്നു. അധികാരത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ വിജയം അനീതിയെ സാധാരണമാക്കുന്നതാണെങ്കില്, അരുന്ധതി റോയിയുടെ ഏറ്റവും വലിയ സംഭാവന ആ സാധാരണത്വത്തെ അസാധാരണമാക്കി കാണാന് നമ്മെ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നതാണ്.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ അവരുടെ സാഹിത്യവും രാഷ്ട്രീയ ലേഖനങ്ങളും തമ്മിലുള്ള അതിരുകള് മായുന്നു. സൗന്ദര്യശാസ്ത്രവും നീതിശാസ്ത്രവും, ഭാഷയും രാഷ്ട്രീയവും, ഭാവനയും പ്രതിരോധവും-ഇവ അവരുടെ രചനകളില് വേര്പിരിയുന്നില്ല. ചരിത്രം മറച്ചുവെച്ച മനുഷ്യരെ ദൃശ്യമാക്കുകയും അധികാരം സാധാരണമാക്കിയ അനീതികളെ വീണ്ടും ദൃശ്യമാക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ് അവരുടെ എഴുത്തിന്റെ ധാര്മ്മിക ദൗത്യം.
അരുന്ധതി റോയിയുടെ രാഷ്ട്രീയം ഒരു പാര്ട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയമല്ല; അത് മനസ്സാക്ഷിയുടെ രാഷ്ട്രീയമാണ്. സാഹിത്യം അവരുടെ കൈകളില് സൗന്ദര്യത്തിന്റെ അഭ്യാസമല്ല; ചരിത്രം മായ്ച്ചുകളയാന് ശ്രമിച്ച മനുഷ്യരുടെ സാന്നിധ്യം രേഖപ്പെടുത്തുന്ന ധാര്മ്മിക പ്രവര്ത്തിയാണ്. അവരുടെ പുസ്തകങ്ങള് വായിച്ചുതീര്ന്നാലും അവരുടെ ചോദ്യങ്ങള് അവസാനിക്കുന്നില്ല; അവ വായനക്കാരന്റെ മനസ്സില് തുടര്ന്നും പ്രവര്ത്തിക്കുന്നു.
അതാണ് ഒരു മഹത്തായ പൊതുബുദ്ധിജീവിയുടെ യഥാര്ത്ഥ അടയാളം. അദ്ദേഹം ഉത്തരങ്ങള് നല്കുന്നവനല്ല; സമൂഹം ചോദിക്കാന് ഭയപ്പെടുന്ന ചോദ്യങ്ങള്ക്ക് ഭാഷ നല്കുന്നവനാണ്. ആ അര്ത്ഥത്തില് അരുന്ധതി റോയി നമ്മുടെ കാലത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട രാഷ്ട്രീയ എഴുത്തുകാരില് ഒരാള് മാത്രമല്ല; ജനാധിപത്യത്തിന്റെ മനസ്സാക്ഷിയെ നിരന്തരം ഉണര്ത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന അപൂര്വ ഓര്ഗാനിക് ഇന്റലക്ച്വലുകളില് ഒരാളുമാണ്.
No Comments yet!