ജൈവനീതിയുടെ കാവ്യ ഭൂപടം 

യാത്രയും പ്രകൃതിബോധവും ആത്മാന്വേഷണവും ചേർന്ന് രൂപപ്പെടുത്തിയ വാഗ് വിചാരങ്ങളും വിനിമയങ്ങളുമാണ് റഷീദ് വെളിയങ്കോടിന്റെ കവിതകൾ. അസമിന്റെ സാംസ്കാരിക തലസ്ഥാനം എന്നറിയപ്പെടുന്ന, മത്സ്യബന്ധനത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്ന മിഷിങ് ഗോത്രക്കാർ അധിവസിക്കുന്ന, ഇന്ത്യയിൽ തന്നെ ഒരു ജില്ലയായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ട ദ്വീപായ മാജുലിയിലേക്കുള്ള യാത്രയും അത് നൽകിയ ആന്തരിക സ്വാസ്ഥ്യവുമാണ് ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ പേരിൽ അടയാളപ്പെടുന്നത്. ബ്രഹ്മപുത്രയിലെ ഈ നദീജന്യ ദ്വീപ് മലയാള കവിതയുടെ ഭാവനാലോകത്ത് പല മാനങ്ങളിൽ വികസിക്കുന്നതിന്റെ ഉൾ സാരങ്ങൾ തന്നെയാണ് പല കവിതകളിലും പ്രകാശിക്കുന്നത്.

അമേരിക്കൻ ക്ലാസിക് കൃതിയായ’ വാൾഡൻ ‘ ഒരു തടാകത്തിന്റെ പേരാണല്ലോ. ഇരുപത്താറ് മാസക്കാലം ഒരു കുടിൽകെട്ടി വാൾഡൻ തടാകക്കരയിൽ കഴിഞ്ഞതിന്റെ ആന്തരികാനുഭൂതിയാണ് ഹെൻറി ഡേവിഡ് തോറോ എഴുതിയത് .ആധുനിക നാഗരികതയുടെ ആസുരതകൾക്കെതിരെ എക്കാലവും ശബ്ദിക്കുന്ന സൗമ്യവും അർത്ഥ ദീർഘവുമായ പാരിസ്ഥിതിക ആത്മീയ തലങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന കൃതി കൂടിയാണ്  ‘വാൾഡൻ  ‘. മാജുലിയെ ക്കുറിച്ച് റഷീദ് വെളിയങ്കോട് എഴുതുമ്പോൾ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ ഹരിത ബോധ്യങ്ങൾ ഭാവനാലോകത്ത് പച്ചകുത്തുന്നു. ആകാശത്ത് കവിതയെഴുതാനും മേഘച്ചിറകുകളാൽ യാത്രാനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവെക്കാനും പ്രതീക്ഷയറ്റ ജനങ്ങളെ ഉറക്കത്തിൽ നിന്ന് ഉണർത്താനും യാത്രയും പ്രകൃതി ബോധവും കൊണ്ട് സ്വരൂപിച്ച സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ ആത്മീയ ധന്യത കവിതയിലേക്ക് പരിഭാഷപ്പെടുത്തുന്നു.

മണ്ണും ജലവും പാരസ്പര്യപ്പെടുന്ന ആത്മ ഭാവങ്ങൾ കുറിച്ചുകൊണ്ട് ഹരിതബോധ്യങ്ങളെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നിടത്ത് കവിത ഒരു ജൈവ രാഷ്ട്രീയമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. കര/കുളം എന്ന ബൈനറി ക്കളികൾ കൊണ്ട് നാഗരികത പ്രകൃതിയെ സത്തയിൽ നിന്ന് വേർപെടുത്തി ഉപഭോഗിക്കുന്നിടത്ത് നഷ്ടപ്പെടുന്നത് ജീവിതത്തിന്റെ തന്നെ നിലനിൽപ്പാണ്. പ്രകൃതിയും മനുഷ്യനും രണ്ടല്ല, ഒന്നാണെന്ന ലളിതമായ പാഠങ്ങൾ അട്ടിമറിക്കുന്നിടത്ത് ജൈവനീതി കലർന്ന കാവ്യാത്മകമായ ചിന്തകൾക്ക് ഏറെ പ്രസക്തിയുണ്ട് .

‘ബ്രഹ്മപുത്ര മാജുലിയോട് പറയുന്നതെന്തെന്നാൽ …’എന്ന കവിത നദിയും കരയും തമ്മിലുള്ള ആത്മബന്ധത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മമായ ആവിഷ്കാരമാണ് . ദ്വൈതത്തെ റദ്ദ് ചെയ്ത് അദ്വൈതത്തിന്റെ ഹൃദയ ഭൂമികയിലേക്ക് പല വിതാനങ്ങളിൽ ചേർത്തുവെക്കുന്ന അനുരാഗത്തിന്റെയും സാഹോദര്യത്തിന്റെയുമടക്കം എല്ലാ ജൈവബന്ധങ്ങളുടെയും നീതി വിചാരം കൂടിയാണ് കവിത. ” ഞാനും നീയും ഒന്നാകുമ്പോൾ ലോകം മുഴുവനും നമുക്ക് വഴികൾ തുറക്കുന്നു “എന്ന് ബ്രഹ്മപുത്ര മാജുലിയോട് പറയുന്നത് അതുകൊണ്ടാണ്.

വെറും മണ്ണും ജലവുമായല്ല, ജീവചൈതന്യമായാണ് ബ്രഹ്മപുത്രയും

മാജുലിയും കവിയുടെ ബോധ്യങ്ങളിൽ അഗാധവും വിസ്തൃതവുമായ  പ്രണയത്തോടെ ആശ്ലേഷിക്കുന്നത്.

സർവ്വചരാചരങ്ങളിലും ജീവിതത്തിന്റെ ചലനം കാംക്ഷിക്കുകയും ഉൾക്കൊള്ളുകയും ചെയ്യുന്നിടത്താണ് കവിയുടെ ദർശനങ്ങൾ നൂതനമായ ആവിഷ്കാരമായി നിർണയിക്കപ്പെടുന്നത്. മഴയും സ്കൂളും ഒരു കുട്ടിയുടെ കാഴ്ചയ്ക്കൊപ്പം കുസൃതിയും പ്രസരിപ്പുമായി ക്ലാസ് മുറിക്കകത്ത് പൊട്ടിച്ചിരിക്കുന്നതിന്റെ കളിമ്പങ്ങൾ ഏറെ ഹൃദ്യമാണ്.

മഴയും ഹെഡ്മാസ്റ്ററും പ്യൂണും കളക്ടറും ബെല്ലടിക്കുന്ന റെയിൽപാളക്കഷണവും നനഞ്ഞ കുടയും കളിവഞ്ചിയും ഇമ്പോസിഷൻ എഴുതിയ കടലാസുകളും കവിതയ്ക്കകത്തിരുന്ന് കലമ്പുന്നിടത്ത് കവിത ഒരു കാലത്തെ സ്കൂൾ ഓർമ്മകൾക്ക് ജീവൻ കൊടുക്കുകയാണ് .

അതെ, ഓർമ്മകൾക്ക് ജീവൻ കൊടുക്കുന്നത് കൂടിയാണ് കവിത.

ജൈവ- അജൈവ ഭേദമില്ലാത്ത പാരിസ്ഥിതിക ഭാഷണമാണ്  ‘നിളയോട് ഒരു ക്ഷമാപണം ‘ എന്ന കവിത . മാജുലിയിൽ നിന്ന് നിളാനദിക്കരയിലേക്ക് കവിക്ക് ദൂര വ്യത്യാസമില്ല. പരസ്പരം മിണ്ടാൻ യാതൊരു തടസ്സവുമില്ല. ഞാൻ നിന്നിലേല്പിച്ച നഖക്ഷതങ്ങൾ നിന്റെ മായാത്ത പാടുകളായി തിരിച്ചറിയുന്നു എന്ന് ക്ഷമാപണം ചെയ്യുന്നത് നിളയോടാണ്.

ആർത്തി പിടിച്ച മനുഷ്യരാശിയുടെ പ്രതിനിധിയായി സ്വയം കുറ്റപ്പെടുത്തി കേഴുകയാണ് കവി. ഇത്തരം തിരിച്ചറിവിലൂടെയെത്തുന്ന ആത്മവിചാരണകൾക്കുള്ള ഇടം കൂടിയാണ് കവിത. ‘പച്ചിലകൾ

പറയുന്നത് കേൾക്കാതെ  ‘എന്ന കവിതയിലുമുണ്ട് ഉളള് നീറ്റുന്ന സ്വയം വിമർശനങ്ങളും ആക്ഷേപങ്ങളും .

‘പാട്ട് മറന്ന കിളിയോട് ‘,

‘പച്ചിലകൾ പറയുന്നത് , ‘ ‘ ‘തെളിനീര് തേടുമ്പോൾ ‘ , പരിസ്ഥിതി സ്നേഹിക്കൊരു

പാട്ട്  ‘

എന്നീ കവിതകളിലുമുണ്ട് ചില തിരിച്ചറിവുകൾ, പാരിസ്ഥിതികമായ ധ്വനികൾ.

റഷീദ് വെളിയങ്കോടിന്റെ കവിതയിൽ സർക്കാർ ജീവനക്കാരന്റെ ഹാജർ പുസ്തകം പോലും മാനുഷിക ഭാവങ്ങളോടെ മുഖം കാട്ടുന്നു.

 

അനന്യവും ഹൃദ്യവുമായ ഒട്ടേറെ നാട്ടോർമ്മകൾ ഇടംപിടിക്കുന്ന ചില കവിതകളുണ്ട് ഈ പുസ്തകത്തിൽ . തവളക്കുളം, പൂക്കൈത എന്നീ നാട്ടടയാളങ്ങൾക്കൊപ്പം ഒരു വെളിയങ്കോട്കാരന് മാത്രം ആവിഷ്കരിക്കാൻ കഴിയുന്ന ജീവിതങ്ങൾ ‘ഖലീഫ ‘ എന്ന കവിതയെ വേറിട്ടതാക്കുന്നു. ഖലീഫമാർ പുറമ്പോക്കൊഴിഞ്ഞപ്പോൾ മറവിയുടെ ചായ്പിലേക്ക് മാറി ദഫിന്റെ മുഴക്കവും നീട്ടിപ്പാടിയ ഖവാലിയും ബെയ്ത്തും. കവിത എന്ന ഓർമ്മത്താക്കോൽ കൊണ്ട് തുറന്ന് കവി കണ്ടെടുക്കുന്നത് അവധൂതവും ആത്മീയവുമായ ജീവിതവൃത്താന്തമാണ്.

ജീവിതവും മരണവും മുഖം നോക്കുന്ന പള്ളിക്കാടിന്റെ നിഗൂഢതയ്ക്ക് മുകളിൽ ജീവിതാസക്തിയുടെ താൽക്കാലിക അലങ്കാരങ്ങൾ സന്നിവേശിക്കുന്ന പുതുകാല പരിസര യാഥാർത്ഥ്യങ്ങൾ സന്നിവേശിക്കുന്നിടത്ത് കവിത നിർണീതമായ കല്പനാലോകങ്ങളെ അട്ടിമറിക്കുകയാണ്. ആ തകിടം മറിച്ചിലിൽ ഉള്ളൂ നീറ്റുന്ന ചിരിയും കരച്ചിലും കണ്ണിറുക്കി വിളിക്കുന്നു. സങ്കട ഫലിതം കൊണ്ട് കൂടിയാണ് മനുഷ്യൻ മരണത്തെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നതെന്ന നിരാർദ്രമായ  ധ്വനിയും ‘പള്ളിക്കാട്  ‘എന്ന കവിതയ്ക്കകത്തുണ്ട്.

(യുദ്ധാനന്തരം) വംശഹത്യകൊണ്ട് ചിതറിപ്പോയ ഗാസയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലല്ലാതെ ഈ കവിത വായിക്കാനാവില്ല. ‘നീറോയുടെ പേന  ‘എന്ന കവിതയും ദുരധികാര കേന്ദ്രങ്ങളോട് അർത്ഥം വെച്ച് കലഹിക്കുകയാണ് .

നീതിക്കുവേണ്ടിയുള്ള ആവിഷ്കാരത്തിന്റെ സമരരൂപം കൂടിയായി റഷീദ് വെളിയങ്കോടിന്റെ കവിത മാറുന്നതും താൻ ജീവിക്കുന്ന കാലത്തോട് പ്രതികരിച്ചു കൊണ്ടാണ്.

വാക്കുകൾക്ക് ജീവൻ കൊടുത്ത് സ്വകീയമായ അനുഭൂതികൾക്ക് മിഴിവേകി പുതുകാഴ്ചയൊരുക്കുകയാണ് റഷീദ് വെളിയങ്കോട്. അങ്ങനെ, താൻ ജീവിക്കുന്ന കാലത്തോട് സത്യസന്ധമായി സംവദിക്കാനുള്ള ആത്മീയ ഉപാധി എന്ന നിലയിൽ കവിതയെ ഉയർത്തുക കൂടിയാണ് ഈ രചനകൾ.

***

***

***

***

---

മാജുലി (കവിതകള്‍)
രചന : റഷീദ് വെളിയങ്കോട്
പ്രസാധനം : സൃഷ്ടിപഥം
വില : 130 രൂപ