ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഫോട്ടോഗ്രാഫിയുടെ ഗതി നിര്ണ്ണയിച്ച ഒരു അമേരിക്കന് കലാകാരനും ചിന്തകനുമായിരുന്നു പോള് സ്ട്രാന്റ് (Paul Strand, 1890-1976). ഫോട്ടോഗ്രാഫിയെ കേവലം ഒരു കലാരൂപമായി സ്ഥാപിക്കുന്നതില് മാത്രമല്ല, അതിനെ സത്യസന്ധതയുടെയും നേരിട്ടുള്ള ആവിഷ്കാരത്തിന്റെയും മാധ്യമമായി ഉയര്ത്തുന്നതിലും അദ്ദേഹം നിര്ണ്ണായക പങ്ക് വഹിച്ചു.
1890 ഒക്ടോബര് 16-ന് ന്യൂയോര്ക്കില് ജനിച്ച സ്ട്രാന്റ്, 1904 മുതല് 1909 വരെ ലൂയിസ് ഹൈനിന്റെ കീഴിലാണ് ഫോട്ടോഗ്രാഫി പഠിച്ചത്. ഹൈനാണ് സ്ട്രാന്റിനെ മറ്റൊരു ഇതിഹാസ ഫോട്ടോഗ്രാഫറായ ആല്ഫ്രഡ് സ്റ്റീഗ്ലിറ്റ്സിന് പരിചയപ്പെടുത്തിയത്. സ്റ്റീഗ്ലിറ്റ്സ് അദ്ദേഹത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും തന്റെ ഗാലറിയില് ഒരു എക്സിബിഷന് നല്കുകയും ചെയ്തതോടെ, സ്ട്രാന്റിന്റെ കരിയര് ആരംഭിച്ചു.
നേര്ക്കുനേര് ഫോട്ടോഗ്രാഫിയുടെ ദര്ശനം
മാധ്യമത്തിലുള്ള സ്ട്രാന്റിന്റെ വൈദഗ്ധ്യം അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രിന്റുകളുടെ വിശദാംശങ്ങളിലും ടോണാലിറ്റിയിലുമാണ് പ്രകടമാകുന്നത്. അദ്ദേഹം ‘നേര്ക്കുനേര് ഫോട്ടോഗ്രാഫി’ (Straight Photography) എന്ന സമീപനത്തിനുവേണ്ടി വാദിച്ചു – അതായത്, യാതൊരുവിധ കൃത്രിമത്വങ്ങളോ ചിത്രീകരണങ്ങളോ ഇല്ലാതെ, ക്യാമറയുടെ എല്ലാ സാധ്യതകളും ഉപയോഗിച്ച് വിഷയത്തെ അതിന്റെ സ്വാഭാവിക രൂപത്തില് അവതരിപ്പിക്കുക.
- വൈവിധ്യമാർന്ന വിഷയങ്ങൾ: നഗര രംഗങ്ങൾ, തെരുവ് ഛായാചിത്രങ്ങൾ (പോർട്രെയ്റ്റുകൾ), യന്ത്ര രൂപങ്ങൾ, സസ്യങ്ങൾ, വാസ്തുവിദ്യ എന്നിവയുടെ ഫോട്ടോകൾ അദ്ദേഹം എടുത്തു.
- മാനുഷികതയും അമൂർത്തതയും: വാൾസ്ട്രീറ്റിലെ വാസ്തുവിദ്യയുടെയും നിഴലുകളുടെയും അമൂർത്തതയും (1915), അതോടൊപ്പം തന്നെ അന്ധതയിലാണ്ട സമൂഹത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സഹാനുഭൂതി രേഖപ്പെടുത്തിയതും (1916) അദ്ദേഹത്തിന് മാധ്യമത്തിലുള്ള വൈദഗ്ധ്യത്തിൻ്റെ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.
- നിമിഷത്തിൻ്റെ പൊരുൾ: “എപ്പോൾ ഫോട്ടോ എടുക്കണം എന്ന തീരുമാനം, ഷട്ടറിൻ്റെ യഥാർത്ഥ ക്ലിക്ക് എന്നിവ ഭാഗികമായി പുറത്തു നിന്നുള്ള ജീവിത പ്രവാഹത്താൽ നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നു, ഇത് കലാകാരൻ്റെ മനസ്സിൽ നിന്നും ഹൃദയത്തിൽ നിന്നു\മാണ് വരുന്നത്,” സ്ട്രാന്റ് തൻ്റെ സമീപനം വിശദീകരിച്ചു.
സ്ട്രാന്റിന്റെ സമീപനം അമേരിക്കന് ഫോട്ടോഗ്രാഫിയെ വളരെയധികം സ്വാധീനിക്കുകയും എഡ്വേര്ഡ് സ്റ്റീച്ചന്റെ പ്രവര്ത്തനത്തെ സ്വാധീനിക്കുകയും ചെയ്തു.
ലോകയാത്രകളും ചലച്ചിത്രവും
സ്ട്രാന്റ് ഒരു സ്റ്റില് ഫോട്ടോഗ്രാഫര് എന്നതിലുപരി, സ്വാധീനമുള്ള ചലച്ചിത്രകാരനായും പ്രവര്ത്തിച്ചു.
- ‘മാൻഹട്ട’ (1921): ആർമി മെഡിക്കൽ കോർപ്സിലെ സേവനത്തിന് ശേഷം അദ്ദേഹം ചാൾസ് ഷീലറുമായി സഹകരിച്ച് മാൻഹട്ട എന്ന ഹ്രസ്വചിത്രം നിർമ്മിച്ചു. നഗര ലോകത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ കലാപരമായ അന്വേഷണം ഈ ചിത്രത്തിലൂടെ ശക്തമായി.
- മെക്സിക്കൻ ദൗത്യം: 1932 മുതൽ 1934 വരെ മെക്സിക്കൻ ഗവൺമെൻ്റിൻ്റെ ഫൈൻ ആർട്സിൽ ഫോട്ടോഗ്രാഫി, സിനിമാറ്റോഗ്രഫി വകുപ്പിൻ്റെ തലവനായിരുന്നു. സർക്കാർ സ്പോൺസർ ചെയ്ത ‘ദി വേവ്’ (The Wave) എന്ന ഡോക്യുമെൻ്ററിയുടെ നിർമ്മാണത്തിന് അദ്ദേഹം മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു.
- പുസ്തക പരമ്പര: 1951-ൽ ഫ്രാൻസിലെ ഓർഗെവലിൽ താമസമാക്കിയ അദ്ദേഹം, ലോകമെമ്പാടുമുള്ള തൻ്റെ യാത്രകളെക്കുറിച്ചുള്ള പുസ്തകങ്ങളുടെ ഒരു പരമ്പര പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഭൂമിയുടെയും അതിലെ നിവാസികളുടെയും വികാരം നേരിട്ടും സത്യസന്ധമായും ആദരവോടെയും പ്രകടിപ്പിക്കാൻ അദ്ദേഹം ശ്രമിച്ചു.
സ്ട്രാന്റ് 1976 മാര്ച്ച് 31-ന് ഫ്രാന്സിലെ ഓര്ഗെവലില് അന്തരിച്ചു. ലണ്ടനിലെ വിക്ടോറിയ ആന്റ് ആല്ബര്ട്ട് മ്യൂസിയം, ന്യൂയോര്ക്കിലെ മ്യൂസിയം ഓഫ് മോഡേണ് ആര്ട്ട്, പാരീസിലെ മ്യൂസി ഡി ഓര്സെ എന്നിവയുള്പ്പെടെ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള പ്രധാന ശേഖരങ്ങളില് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൃഷ്ടികള് സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു.
പോള് സ്ട്രാന്റ്, ഫോട്ടോഗ്രാഫിയുടെ സത്യസന്ധമായ ശക്തിയെ തിരിച്ചറിയുകയും, യാഥാര്ത്ഥ്യത്തെ ലളിതവും എന്നാല് അഗാധവുമായ രീതിയില് പകര്ത്തി, അമേരിക്കന് ഫോട്ടോഗ്രാഫിയുടെ ദിശ മാറ്റിയെഴുതുകയും ചെയ്ത നവോത്ഥാന നായകനാണ്.
ലേഖക പരിചയം :
മുബാറക്ക് ആത്മത
ലെൻസ് അധിഷ്ഠിത ദൃശ്യകലാകാരൻ, എഴുത്തുകാരൻ. ശ്രദ്ധേയമായ നിരവധി ഏകാംഗ, ഗ്രൂപ്പ് പ്രദർശനങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തു. കേരള ലളിതകലാ അക്കാദമി സ്റ്റേറ്റ് അവാർഡ് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആത്മത ഫൗണ്ടേഷന്റെ ഫൗണ്ടറും കോഓർഡിനേറ്റിംഗ് ട്രസ്റ്റിയും ആണ്. ആർട്ട്നേച്ചർ (Art Nature) എന്ന കൂട്ടായ്മയുടെ ആർട്ടിസ്റ്റിക് ഡയറക്ടറായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
😊❤️