‘ജാതി’ അണിഞ്ഞ മുഖം മൂടികൾ

വായന ഒന്ന്

ദൈനംദിന ജീവിതത്തിലെ സൂക്ഷ്മമായ അധികാര ബന്ധങ്ങളെയും അവയുടെ പ്രയോഗങ്ങളെയും അനാവരണം ചെയ്യുന്നതാണ് ലിജിന കടുമേനിയുടെ കവിത: “ജാതി”. വിദ്യാലയത്തിലേക്കുള്ള വഴിയിൽ നിന്നാണ് കവിത ആരംഭിക്കുന്നത്. വഴികൾ കേവലം സഞ്ചരിക്കാനുള്ള ഇടങ്ങൾ മാത്രമല്ല. അവ മനുഷ്യരും പരിസ്ഥിതിയും സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥകളും തമ്മിലുള്ള നിരന്തരമായ ഇടപെടലുകളുടെ സാംസ്കാരിക ഭൂമിക കൂടിയാണ്. പള്ളിക്കൂടത്തിലേക്കുള്ള വഴി,ഇവിടെ ജാതീയമായ അടയാളപ്പെടുത്തലുകളുടെയും മാറ്റിനിർത്തലുകളുടെയും അതിർത്തിയായി മാറുന്നു.

​’ഓയ് ചെറുമിയേ’ എന്ന വിളി കേൾക്കുമ്പോൾ നൽകുന്ന ഒളിമങ്ങിയ ചിരിയും തലതാഴ്ത്തിയുള്ള നടപ്പും മനഃശാസ്ത്രപരമായ അടരുകളെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. അത് അപകർഷതാബോധത്തിന്റെ ശരീരഭാഷയാണ്. കീഴാള ശരീരങ്ങളെ നിരന്തരം അന്യവൽക്കരിക്കുകയും അവരിൽ സ്വയം അപകർഷത നിറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്ന പ്രവർത്തനമാണിത്. ആ ചിരിയെ കീഴടങ്ങലായി കാണാനാവില്ല. ഒരുതരം നിസ്സഹായതയുടെയും ഉള്ളിലൊതുക്കുന്ന പ്രതിരോധത്തിന്റെയും അടയാളമാണ്.

​കാവിലെ ഉത്സവപ്പിരിവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വരികൾ ജാതിയുടെ സാമ്പത്തികവും സാമൂഹികവുമായ ബഹിഷ്കരണത്തെ വ്യക്തമാക്കുന്നു. “അത് രാമന്റെ കുടി അത് വേണ്ട നമ്പ്യാരെ വീടത നേരെ നീങ്ങൂ “എന്ന നിർദ്ദേശം അധികാരത്തിന്റേതാണ്.സമൂഹത്തിലെ സ്ഥാപനങ്ങൾ എങ്ങനെയാണ് ചിലരെ മാത്രം ഉൾക്കൊള്ളുകയും മറ്റുള്ളവരെ പാഴ് വസ്തുവായി പുറന്തള്ളുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു യന്ത്രമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നത് എന്ന് ഇത് കാട്ടിത്തരുന്നു.

​മേൽ ജാതിക്കാർക്കിടയിൽ ജാതിയിൽ പി൯നില്ക്കുന്നവർ ഒഴിവാക്കപ്പെടേണ്ട ഒന്നാണെന്ന പൊതുബോധം ഇവിടെ ഊട്ടിയുറപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ മാറ്റിനിർത്തൽ കേവലം തൊഴിൽ വിഭജനമല്ല . അത് തൊഴിലാളികളുടെ വിഭജനം കൂടിയാണ്. ശ്രേണീകൃതമായ അസമത്വത്തിന്റെ ഏറ്റവും ക്രൂരമായ മുഖം ഈ ഒഴിവാക്കലുകളിൽ ദൃശ്യമാണ്.അങ്ങനെ അവകാശങ്ങളില്ലാത്തവരായി ഒരു കൂട്ടം മനുഷ്യരെ നിലനിർത്തുന്നത് വ്യവസ്ഥയുടെ സുഗമമായ നിലനിൽപ്പിന് ആവശ്യമായും വരുന്നു.

​വിദ്യാലയം എന്ന ആധുനിക സ്ഥാപനം ഒരുക്കുന്ന വൈരുദ്ധ്യങ്ങളാണ് കവിതയുടെ അവസാന ഭാഗത്ത് അനാവരണം ചെയ്യപ്പെടുന്നത്. പാഠപുസ്തകങ്ങളിൽ ശ്രീനാരായണഗുരുവിന്റെ ഒരു ജാതി ഒരു മതം എന്ന ദർശനം പഠിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ അത് കേൾക്കുമ്പോൾ കുട്ടിയുടെ ഉള്ളിലുണ്ടാകുന്ന ചിരി ആ ദർശനത്തിന്റെ പ്രായോഗികതയിലുള്ള അവിശ്വാസമാണ്. പൊയ്കയിൽ അപ്പച്ചൻ ചരിത്രത്തിൽ തന്റെ ജാതിയെ കാണുന്നില്ല എന്ന് പറഞ്ഞതുപോലെ ഈ കുട്ടി വർത്തമാനകാലത്ത് ആദർശങ്ങളെ കാണുന്നില്ല എന്ന യാഥാര്‍ത്ഥ്യം അറിയുന്നു.

​മതേതരത്വം, സമത്വം എന്നീ സങ്കല്പങ്ങൾ സമൂഹം അണിഞ്ഞിരിക്കുന്ന വെറുമൊരു മുഖംമൂടി മാത്രമാണെന്ന് കവിത വെളിവാക്കുന്നു. “എസ് ടി കുട്ട്യോൾ നാളെ ജാതി സർട്ടിഫിക്കറ്റ് കൊണ്ടുവരണം” എന്ന ടീച്ചറുടെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തൽ ഭരണകൂടം എങ്ങനെയാണ് ജാതിയെ നിരന്തരം പുനരുത്പാദിപ്പിക്കുന്നുവെന്നതു വ്യക്തമാക്കുന്നു. ദുല്യൂസിയൻ റൈസോം സങ്കല്പത്തിൽ പറയുന്നതുപോലെ ജാതി ഒരു വേരല്ല മറിച്ച് എങ്ങോട്ടും പടർന്നു കയറാവുന്ന ഒരു വലക്കണ്ണിയാണ്. പാഠപുസ്തകത്തിലെ ആദർശവാക്യങ്ങളെ മറികടന്ന് അത് ക്ലാസ്സ് റൂമിലെ ദൈനംദിന യാഥാർത്ഥ്യമായി മാറുന്നു. വ്യവസ്ഥാപിത ജാതി സങ്കല്പങ്ങൾ നമ്മുടെ ജനാധിപത്യ ഇടങ്ങളിൽ പോലും എത്രത്തോളം ആഴത്തിൽ വേരൂന്നിയിരിക്കുന്നു എന്നതിന്റെ മൂർച്ചയേറിയ വിമർശനമായി ഈ കാവ്യപാഠം മാറുന്നു.

വായന രണ്ട്

പള്ളിക്കൂടത്തിലേക്കുള്ള വഴിയും അതിലൂടെയുള്ള നടത്തവും കേവലം ഭൗതികമായ ഒരു ചലനമല്ല. വഴിതെളിക്കൽ പോലെയുള്ള യാത്രയും വ്യക്തിത്വം രൂപപ്പെടുന്ന സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തനമാണ്. കവിതയിലെ കഥാപാത്രം പള്ളിക്കൂടത്തിലേക്ക് നടക്കുമ്പോൾ ചുറ്റുമുള്ള ലോകം കുട്ടിയെ ജാതീയമായി അടയാളപ്പെടുത്താൻ തുടങ്ങുന്നു. വഴി എന്ന പ്രകൃതിദത്തമായ ഇടത്തിൽ ജാതിയുടെ അതിരുകൾ നിശ്ശബ്ദമായി ഉയർന്നുവരുന്നതും ഇവിടെ കാണാം.

​വഴിയിൽ വെച്ച് ഉയരുന്ന വിളി ദലിത്-ആദിവാസി ശരീരത്തെക്കുറിച്ചുള്ള മേലാള പൊതുബോധത്തിന്റെ പ്രകടനമാണ്. ഇതിനോട് പ്രതികരിക്കുമ്പോൾ ഉത്ഭവിക്കുന്ന ഒളിമങ്ങിയ ചിരി സ്വയം ഒതുങ്ങിക്കൂടാനുള്ള പ്രേരണയിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്. അതിലൂടെ അന്യവൽക്കരണത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം വ്യക്തമാകുന്നു. സ്വന്തം സ്വത്വത്തെക്കുറിച്ച് അപകർഷതാബോധം വളർത്തുന്ന സാമൂഹിക അന്തരീക്ഷം വ്യക്തിയെ നിരന്തരം ആന്തരികമായി മുറിവേൽപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

​ഉത്സവപ്പിരിവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഭാഗത്ത് ജാതീയമായ വേർതിരിവിന്റെ സാമ്പത്തിക തലം അനാവൃതമാകുന്നു. കുടികളും വീടുകളും തമ്മിലുള്ള വേർതിരിവ് സമൂഹത്തിലെ അധികാര സമവാക്യങ്ങളെ തുറന്നുകാട്ടുന്നു.അപ്രകാരം ആഗ്രഹങ്ങളെയും വിഭവങ്ങളെയും നിയന്ത്രിക്കുന്ന യന്ത്രമായി ജാതി മാറുന്നു. ആരുടെ പണം സ്വീകരിക്കണം ആരുടെ സാന്നിധ്യം ഒഴിവാക്കണം എന്ന് തീരുമാനിക്കുന്നത് ഈ അദൃശ്യ യന്ത്രമാണ്.

​ശ്രീനാരായണഗുരുവിന്റെ ജാതിലക്ഷണം നൽകുന്ന മാനവിക കാഴ്ചപ്പാടും വർത്തമാനകാല യാഥാർത്ഥ്യവും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം അതോടെ വിദ്യാലയ മുറികളിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്നു. ഒരു ജാതി ഒരു മതം എന്ന ആദർശം അധ്യാപകൻ ഉരുവിടുമ്പോഴും അത് സാമൂഹിക ജീവിതത്തിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്നില്ല. പൊയ്കയിൽ അപ്പച്ചൻ തന്റെ പാട്ടുകളിലൂടെ ഉന്നയിച്ച ചോദ്യങ്ങൾ പ്രസക്തമാകുന്നത് ഈ സന്ദർഭത്തിലാണ്. വ്യവസ്ഥിതി നൽകുന്ന വ്യാജമായ ആശ്വാസങ്ങളെ കുട്ടി തിരിച്ചറിയുകയും ഉള്ളിൽ ചിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

​വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ മതേതരത്വത്തിന്റെ മുഖംമൂടി അണിയുമ്പോൾത്തന്നെ ജാതീയമായ വർഗ്ഗീകരണത്തെ നിലനിർത്തുന്നു. ജാതി സർട്ടിഫിക്കറ്റ് കൊണ്ടുവരാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നതിലൂടെ ജാതിയെ നിയമപരമായി ഉറപ്പിച്ചുനിർത്തുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. അംബേദ്കർ വ്യക്തമാക്കിയതുപോലെ ജാതി വ്യവസ്ഥ എന്നത് മനുഷ്യരെ പരസ്പരം അകറ്റിനിർത്തുന്ന ഒരു സ്ഥാപനമായി ഇന്നും തുടരുന്നു. കവിതയിലെ ടീച്ചറുടെ വാചകം ഈ വ്യവസ്ഥയുടെ തുടർച്ചയെയാണ് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്.

​ ജാതി ഒരു ഏകീകൃത രൂപത്തിലല്ല പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്. അത് ഭാഷയിലും പെരുമാറ്റത്തിലും വിദ്യാലയങ്ങളിലും സങ്കീർണ്ണമായ വലക്കണ്ണി പടർത്തിയാണ്. ഉപരിപ്ലവമായ പുരോഗമന വാദങ്ങൾക്കിടയിലും അടിത്തട്ടിൽ നിലനിൽക്കുന്ന ജാതി ബോധത്തെ അങ്ങനെ കവിത നിഷ്കരുണം തുറന്നുകാട്ടുന്നു. മുഖംമൂടി അണിഞ്ഞ പുതു സമൂഹത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ മുഖം ഈ ഭാഗത്ത് വ്യക്തമാകുന്നു.

വായന മൂന്ന്

അധികാര ബന്ധങ്ങളുടെ ഭൂപടത്തിൽ ദലിത്-ആദിവാസി ശരീരങ്ങൾ നേരിടുന്ന പാർശ്വവൽക്കരണം ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ അതിരുകളാൽ നിർണ്ണയിക്കപ്പെടുന്നതാണ്. കവിതയിലെ വരികൾ സഞ്ചാരപാതകളിലെ അധീശത്വ ബോധത്തെ അനാവരണം ചെയ്യുന്നു. വഴിയിലൂടെയുള്ള നടത്തം വ്യക്തിയുടെ സ്വതന്ത്രമായ തെരഞ്ഞെടുപ്പല്ല.അത് ജാതീയമായ നിരീക്ഷണങ്ങൾക്കും അടയാളപ്പെടുത്തലുകൾക്കും വിധേയമായാണ് . മനുഷ്യൻ ജീവിക്കുന്ന ഇടങ്ങൾ നിരന്തരമായ അനുഭവങ്ങളിലൂടെ രൂപപ്പെടുന്നതാണ്. ഇവിടെ വഴിയിൽ അനുഭവപ്പെടുന്ന പരോക്ഷമായ വിലക്കുകൾ ഭൂപ്രകൃതിയെ ജാതിയുടെ അതിർത്തികളാക്കി മാറ്റുന്നു.

​’ഓയ് ചെറുമിയേ’ എന്ന വിളിക്കു പിന്നിലെ സാമൂഹിക വിവേചനം ആഴത്തിലുള്ള ആന്തരിക മുറിവുകളെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. മേലാള വർഗ്ഗം നിർമ്മിച്ചെടുക്കുന്ന സാംസ്കാരിക പ്രതിച്ഛായകളിലേക്ക് കീഴാള വർഗ്ഗം തിരിക്കപ്പെടുന്നു. വിളി കേൾക്കുമ്പോൾ നൽകുന്ന ഒളിമങ്ങിയ ചിരി സ്വയം ചെറുതാകലിന്റെയും ആത്മനിന്ദയുടെയും പ്രകടനമാണ്. ഈ ചിരിയിലൂടെ വ്യക്തി സ്വന്തം സ്വത്വത്തെ മറച്ചുവെക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയോ അല്ലെങ്കിൽ നിലവിലുള്ള അധികാര ഘടനയോട് നിസ്സഹായമായി പൊരുത്തപ്പെടുകയോ ചെയ്യുന്നു.

​ക്ഷേത്രപ്പിരിവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സന്ദർഭം പൊതുമണ്ഡലത്തിലെ വിഭവ വിതരണത്തിന്റെയും സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകളുടെയും ജാതീയ മാനങ്ങളെ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ചില വ്യക്തികളിൽ നിന്നും കുടുംബങ്ങളിൽ നിന്നും പണം സ്വീകരിക്കാൻ വിസമ്മതിക്കുന്നത് അവരെ അശുദ്ധരായി കണക്കാക്കുന്നതിന്റെ തുടർച്ചയാണ്. ആചാരങ്ങളും ആഗ്രഹങ്ങളും നിശ്ചിത ശൃംഖലയിലൂടെയാണ് വിതരണം ചെയ്യപ്പെടുന്നത്. ഈ സന്ദർഭത്തിൽ സാമ്പത്തിക പങ്കാളിത്തം നിഷേധിക്കുന്നതിലൂടെ അധഃസ്ഥിത ജനവിഭാഗങ്ങളെ സമൂഹത്തിന്റെ പൊതുധാരയിൽ നിന്നും ബോധപൂർവ്വം പുറന്തള്ളുന്ന ഒരു യന്ത്രമായി ആചാരങ്ങൾ മാറുന്നു.

​ജാതി സമത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സിദ്ധാന്തങ്ങളും നിത്യജീവിതത്തിലെ അനുഭവങ്ങളും തമ്മിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യം അത്യന്തം ഗൗരവമുള്ളതാണ്. വിദ്യാലയത്തിൽ പഠിപ്പിക്കുന്ന മാനവികതയുടെ പാഠങ്ങൾ പ്രായോഗിക തലത്തിൽ വിഫലമാകുന്നു. ശ്രീനാരായണഗുരു അനാവരണം ചെയ്ത സമത്വം എന്ന കാഴ്ചപ്പാട് കേവലം പുസ്തകത്താളുകളിൽ ഒതുങ്ങുമ്പോൾ പൊയ്കയിൽ അപ്പച്ചൻ ചൂണ്ടിക്കാണിച്ച ചരിത്രപരമായ മാറ്റിനിർത്തൽ പ്രകടമാകുന്നു. സമത്വ വാഗ്ദാനങ്ങൾ വെറും വാചാടോപങ്ങൾ മാത്രമാണെന്ന് തിരിച്ചറിയുന്ന കുട്ടിയിൽ അവിശ്വാസത്തിന്റെ ചിരി രൂപപ്പെടുന്നു.

​മതേതര സ്വഭാവമുള്ള വിദ്യാലയ മുറികളിൽ ജാതി സർട്ടിഫിക്കറ്റിനായുള്ള അധ്യാപികയുടെ ആവശ്യപ്പെടൽ വലിയൊരു മുഖംമൂടി അഴിക്കലാണ്. ആധുനിക ഭരണകൂടവും അതിന്റെ സ്ഥാപനങ്ങളും പുരോഗമനപരമായ നയങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിക്കുമ്പോഴും ഭരണപരമായ പ്രക്രിയകളിലൂടെ ജാതിയെ ഉറപ്പിച്ചുനിർത്തുന്നു. അംബേദ്കറുടെ വീക്ഷണത്തിൽ ജാതി എന്നത് വേർതിരിവുകളെ സ്വാഭാവികമാക്കുന്ന ഒരു സമ്പ്രദായമാണ്. ഈ സിസ്റ്റം കുട്ടിയിൽ ജാതിബോധത്തെ വീണ്ടും അടിച്ചേൽപ്പിക്കുകയും അതിനെ നിയമപരമായി സാധൂകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

​ ജാതി ഒരൊറ്റ കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്നല്ല പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അത് വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായത്തിലും ഭാഷാ പ്രയോഗങ്ങളിലും ദൈനംദിന വ്യവഹാരങ്ങളിലും ഒരുപോലെ പടർന്നുനിൽക്കുന്നു. മതേതരത്വവും സമത്വവും അവകാശപ്പെടുന്ന പുതു സമൂഹം എത്രത്തോളം ജാതീയമായ വിവേചനങ്ങൾ അണിഞ്ഞുനടക്കുന്നു എന്ന് കവിത വ്യക്തമാക്കുന്നു. ജാതിയില്ലാത്ത സമൂഹത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സങ്കല്പങ്ങൾ കേവലം അലങ്കാരങ്ങളായി മാറുമ്പോൾ വർത്തമാനകാല യാഥാർത്ഥ്യങ്ങൾ കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാകുന്നു.

വായന ​നാല്

വ്യക്തിയുടെ അഹം ബോധത്തെയും സാമൂഹിക സ്വത്വത്തെയും രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിൽ ഭാഷയ്ക്കും സംഭാഷണങ്ങൾക്കും വലിയ പങ്കുണ്ട്. കവിതയിൽ കാണുന്ന ഭാഷാപരമായ പ്രയോഗങ്ങൾ ആധിപത്യ ഘടനകളെ വീണ്ടും ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന ഉപകരണങ്ങളായി മാറുന്നു. അധഃസ്ഥിത ജാതിയിൽപ്പെട്ട കുട്ടിയെ സംബോധന ചെയ്യാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന വാക്കുകൾ കേവലം അഭിസംബോധനകളല്ല. ദലിത്-ആദിവാസി സ്വയംബോധത്തെ തകർക്കുന്നതും അരക്ഷിതാവസ്ഥ സൃഷ്ടിക്കുന്നതുമാണ്.

​സാമൂഹികമായ ഒതുക്കലുകൾ മനുഷ്യ ശരീരത്തിൽ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ചലനങ്ങൾ പ്രത്യേകം പഠനവിധേയമാക്കേണ്ടതാണ്. തലതാഴ്ത്തിയുള്ള നടത്തവും ഒളിമങ്ങിയ ചിരിയും ഒരു ജനതയുടെ അതിജീവന തന്ത്രമോ അതോ കീഴടങ്ങലോ എന്ന ചോദ്യം ഉയർത്തുന്നു. സാംസ്കാരിക പാതകളിൽ വ്യക്തിയുടെ ചലനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നത് ഇത്തരത്തിലുള്ള ജാതീയ അടിച്ചേൽപ്പിക്കലുകൾ മൂലമാണ്. വഴി നടക്കാനുള്ള അവകാശം പോലുമില്ലാതിരുന്ന ഭൂതകാലത്തിന്റെ നിഴലുകൾ വർത്തമാനകാലത്തും തുടരുന്നുവെന്ന സൂചനയാണ് ഈ ചലനങ്ങൾ നൽകുന്നത്.

​ക്ഷേത്ര ആചാരങ്ങളും ഉത്സവ പിരിവുകളും വിശുദ്ധിയുടെയും അശുദ്ധിയുടെയും അതിർവരമ്പുകൾ നിർണ്ണയിക്കുന്നതിലൂടെ പൊതുഇടങ്ങളിൽ പുതിയ അതിരുകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. പണം നൽകാൻ തയ്യാറായി നിൽക്കുന്ന അധഃസ്ഥിത കുടുംബത്തെ ഒഴിവാക്കി മുന്നോട്ടു പോകുമ്പോൾ ജാതീയമായ ശുദ്ധിബോധം വീണ്ടും സ്ഥാപിക്കപ്പെടുകയാണ്. ആഗ്രഹങ്ങളുടെ യന്ത്രം ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നത് ആരെ സ്വീകരിക്കണം ആരെ തള്ളിക്കളയണം എന്ന് മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിച്ചുകൊണ്ടാണ്. സാമ്പത്തിക മൂല്യത്തേക്കാൾ ജാതീയമായ ശുദ്ധിക്കാണ് ഈ ഘടന പ്രാധാന്യം നൽകുന്നത്.

​വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ കുട്ടികളിൽ രൂപപ്പെടേണ്ട മതേതര ബോധം പാഠപുസ്തകങ്ങളിലെ വരികളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങിനിൽക്കുന്ന കാഴ്ചയാണ് അടുത്തതായി കാണുന്നത്. അധ്യാപകൻ ഗുരുദേവന്റെ ദർശനങ്ങൾ ഉറക്കെ വായിക്കുമ്പോഴും ആ മുറിയിലെ യഥാർത്ഥ അന്തരീക്ഷം അതിന് വിരുദ്ധമാണ്. പൊയ്കയിൽ അപ്പച്ചൻ തന്റെ കവിതകളിൽ ഉന്നയിച്ചതുപോലെ ഔദ്യോഗിക ചരിത്രവും ആദർശങ്ങളും അധഃസ്ഥിതരുടെ അനുഭവങ്ങളോട് നീതി പുലർത്തുന്നില്ല. ഈ വൈരുദ്ധ്യം തിരിച്ചറിയുന്ന കുട്ടിയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ചിരി നിലവിലുള്ള വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായത്തോടുള്ള നിശ്ശബ്ദമായ പ്രതിഷേധമാണ്.

​ജാതി സർട്ടിഫിക്കറ്റ് ആവശ്യപ്പെടുന്നതിലൂടെ ആധുനിക ആക്ഷേപഹാസ്യമായി മാറുന്ന ഒരു വ്യവസ്ഥയെ കവിത വരച്ചുകാട്ടുന്നു. ആനുകൂല്യങ്ങൾ നൽകാനെന്ന പേരിൽ നടത്തുന്ന തരംതിരിക്കലുകൾ കുട്ടികളിൽ ജാതീയമായ വിഭജനം ആഴത്തിൽ പതിപ്പിക്കാൻ കാരണമാകുന്നു. അംബേദ്കറുടെ വിശകലനത്തിൽ ഭരണകൂടം നൽകുന്ന ആനുകൂല്യങ്ങൾ ജാതി സമ്പ്രദായത്തെ ഇല്ലാതാക്കുന്നതിന് പകരം പലപ്പോഴും അതിനെ നിലനിർത്താനാണ് സഹായിക്കുന്നത്. വിദ്യാലയം എന്ന പൊതുഇടം ഇതിലൂടെ ജാതിയെ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുന്ന ഇടമായി മാറുന്നു.

ജാതി എന്നത് നേരിട്ട് കണ്ണിൽപ്പെടുന്ന ഒരു മതിൽക്കെട്ടല്ല. അത് സംസ്കാരത്തിന്റെയും ആധുനികതയുടെയും പുഞ്ചിരിക്കുന്ന മുഖംമൂടികൾക്ക് പിന്നിൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന സങ്കീർണ്ണമായ സദൃശ ശൃംഖലയാണ്. പുരോഗമനപരമായ ആശയങ്ങൾ പങ്കുവെക്കുമ്പോഴും ദൈനംദിന ജീവിതത്തിലെ ഓരോ സൂക്ഷ്മ ചലനങ്ങളിലും ജാതി അതിന്റെ സാന്നിധ്യം അറിയിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ലിജിന കടുമേനിയുടെ കവിത ഈ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളെ തുറന്നുകാട്ടിക്കൊണ്ട് പുതു സമൂഹത്തിന്റെ പൊള്ളത്തരങ്ങളെ വിചാരണ ചെയ്യുന്നു.

വായന അഞ്ച്

ജാതീയമായ അധികാര ഘടനകൾ മനുഷ്യരുടെ ആന്തരിക ജീവിതത്തെയും ആത്മബോധത്തെയും എങ്ങനെ ബാധിക്കുന്നുവെന്ന അന്വേഷണമാണിത്. പൊതുസമൂഹത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്ന ഭാഷാപരമായ പ്രയോഗങ്ങൾ ആധിപത്യ വ്യവസ്ഥിതിയുടെ ഉപകരണങ്ങളായി മാറുന്നത് ഇവിടെ വ്യക്തമാണ്. അധഃസ്ഥിതരുടെ പേരും സമുദായ പശ്ചാത്തലവും മുൻനിർത്തി നടത്തുന്ന അഭിസംബോധനകൾ കേവലം വാക്കുകളല്ല. സാംസ്കാരിക അന്യവൽക്കരണം പോലെ മേലാള വർഗ്ഗം നിർമ്മിച്ചെടുക്കുന്ന വിവേചനപരമായ വാഗ്ധോരണികൾ കീഴാളരുടെ സ്വയംബോധത്തെ തകർക്കുകയും അപകർഷതാബോധം വളർത്തുകയും ചെയ്യുന്നതാണ്.

​ശരീരഭാഷയിലൂടെയും സ്വഭാവരൂപീകരണത്തിലൂടെയും ജാതി പ്രകടമാകുന്ന രീതികൾ സൂക്ഷ്മമായി വീക്ഷിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ആജ്ഞകൾക്കും പരിഹാസങ്ങൾക്കും മുന്നിൽ തലകുനിച്ചു നടക്കുന്നതും ഒളിമങ്ങി ചിരിക്കുന്നതും അതിജീവനത്തിനായുള്ള നിശ്ശബ്ദമായ വഴങ്ങലുകളാണ്. മനുഷ്യന്റെ ചലനങ്ങൾ അവൻ സഞ്ചരിക്കുന്ന വഴികളിലെ പ്രതികൂല സാഹചര്യങ്ങളാൽ നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നു. ഭൂതകാലത്തിലെ അയിത്തത്തിന്റെയും മാറ്റിനിർത്തലിന്റെയും നിഴലുകൾ പുതിയ കാലത്തും സഞ്ചാര സ്വാതന്ത്ര്യത്തെയും ആത്മാഭിമാനത്തെയും പരോക്ഷമായി ബാധിക്കുന്നു.

​സാമൂഹികവും ആത്മീയവുമായ ഇടങ്ങളിൽ നടക്കുന്ന ഒഴിവാക്കലുകൾ ശുദ്ധി അശുദ്ധി സങ്കല്പങ്ങളുടെ പുതിയ ആവർത്തനങ്ങളാണ്. കാവിലെ ഉത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ച് നടക്കുന്ന പിരിവിൽ നിന്നും നിശ്ചിത സമുദായങ്ങളുടെ പങ്കാളിത്തം ബോധപൂർവ്വം നിഷേധിക്കപ്പെടുന്നു. സാമ്പത്തികവും സാമൂഹികവുമായ വിഭവങ്ങളെ തരംതിരിച്ചു വിതരണം ചെയ്യുന്ന യന്ത്രമായി ആചാരങ്ങൾ മാറ്റപ്പെടുന്നു. പണം എന്ന ഭൗതിക മൂല്യത്തിനു ഉപരിയായി ജാതീയമായ ശുദ്ധി നിലനിർത്താനാണ് ഇത്തരം വ്യവസ്ഥകൾ ശ്രമിക്കുന്നത്.

​വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന ആദർശങ്ങളും ക്ലാസ്സ് റൂമുകളിൽ നടക്കുന്ന അനുഭവങ്ങളും തമ്മിൽ വലിയ വിടവുണ്ട്. അധ്യാപകൻ വചനങ്ങൾ ഉറക്കെ വായിക്കുമ്പോൾ അതിലെ പൊള്ളത്തരം കുട്ടിയുടെ മനസ്സിൽ ചിരിയുണർത്തുന്നു. ശ്രീനാരായണഗുരു അനാവരണം ചെയ്ത സമത്വ കാഴ്ചപ്പാടും പൊയ്കയിൽ അപ്പച്ചൻ ചൂണ്ടിക്കാണിച്ച ചരിത്രപരമായ നിഷേധങ്ങളും ഇവിടെ കണ്ടുമുട്ടുന്നു. ഔദ്യോഗികമായി പഠിപ്പിക്കുന്ന സാർവത്രിക മാനവികത പ്രായോഗിക തലത്തിൽ അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നത് കുട്ടി നിരീക്ഷിക്കുന്നു.

​ഭരണകൂടത്തിന്റെ ആനുകൂല്യ വിതരണത്തിനായി ആവശ്യപ്പെടുന്ന ജാതി സർട്ടിഫിക്കറ്റ് മതേതരത്വത്തിന്റെ വ്യാജ മുഖംമൂടികളെ അഴിച്ചുമാറ്റുന്നു. ആധുനിക വിദ്യാലയം കുട്ടികളെ സ്വതന്ത്ര വ്യക്തികളായി കാണുന്നതിന് പകരം ജാതിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തിരിച്ചറിയാൻ നിർബന്ധിതമാകുന്നു. അംബേദ്കറുടെ നിരീക്ഷണത്തിൽ ജാതി സമ്പ്രദായത്തെ ഇല്ലാതാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന നിയമപരമായ സംവിധാനങ്ങൾ പോലും പലപ്പോഴും അതിനെ ഉറപ്പിച്ചുനിർത്തുന്ന രീതിയിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ഇത് കുട്ടിയുടെ ഉള്ളിൽ ജാതീയമായ വേർതിരിവിന്റെ വിത്തുകൾ പാകാൻ കാരണമാകുന്നു.

​ജാതി എന്നത് ഒറ്റപ്പെട്ട സ്ഥാപനമല്ല. അത് ഭാഷയിലും ആചാരങ്ങളിലും ഭരണസംവിധാനങ്ങളിലും ഒരുപോലെ പടർന്നുനിൽക്കുന്ന ഒരു ശൃംഖലയാണ്. പുരോഗമനപരമായ നിലപാടുകൾ പുറമേക്ക് പ്രകടിപ്പിക്കുമ്പോഴും ഉള്ളിൽ ജാതീയമായ വിവേചനങ്ങൾ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്ന മനോഭാവത്തെ ലിജിന കടുമേനിയുടെ കവിത ശക്തിയായി വിചാരണ ചെയ്യുന്നു.

വായന ആറ്

ജാതീയമായ ആധിപത്യങ്ങളും സാംസ്കാരിക വിവേചനങ്ങളും സമകാലിക സമൂഹത്തിൽ എങ്ങനെ പുതിയ രൂപങ്ങൾ കൈക്കൊള്ളുന്നു എന്നതിന്റെ നിരീക്ഷണമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ഉപരിപ്ലവമായ പുരോഗമനാശയങ്ങളും മതേതരത്വ പ്രഖ്യാപനങ്ങളും കൊട്ടിഘോഷിക്കപ്പെടുമ്പോഴും അടിത്തട്ടിൽ നിലനിൽക്കുന്ന ജാതീയമായ വേർതിരിവുകൾ പൂർണ്ണമായും തുടച്ചുനീക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. ലിജിന കടുമേനിയുടെ കവിത ഈ പുതിയ മുഖംമൂടികളെയാണ് പര്യവേക്ഷണം ചെയ്യുന്നത്. കവിത ഉന്നയിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ വ്യക്തിപരമായ അനുഭവങ്ങൾക്കപ്പുറം വലിയൊരു സാമൂഹിക വിമർശനമായി മാറുന്നു.

​കവിതയുടെ അവസാനത്തിൽ തെളിയുന്ന ചിത്രം വ്യവസ്ഥിതിയുടെ ഇരട്ടത്താപ്പിനെ കൃത്യമായി അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു. മാനവികതയുടെയും സമത്വത്തിന്റെയും ആദർശങ്ങൾ ക്ലാസ്സ് മുറികളിൽ കേവലം പാഠഭാഗങ്ങൾ മാത്രമായി അധഃപതിക്കുമ്പോൾ, ജാതി സർട്ടിഫിക്കറ്റ് ആവശ്യപ്പെടലിലൂടെ കുട്ടി തന്റെ യഥാർത്ഥ സാമൂഹിക സ്ഥാനം തിരിച്ചറിയാൻ നിർബന്ധിതയാകുന്നു. അംബേദ്കർ മുന്നോട്ടുവെച്ച ജാതി നിർമ്മാർജ്ജന സങ്കല്പങ്ങൾ ഭരണകൂട സംവിധാനങ്ങളുടെ യാന്ത്രികമായ ഇടപെടലുകളിൽ എങ്ങനെ നിഷ്ഫലമാകുന്നു എന്ന് ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു.

​അധഃസ്ഥിതരിൽ നിരന്തരം അടിച്ചേൽപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ഈ അപകർഷതാബോധം ഒരു ജനതയുടെ സ്വയം നിർണ്ണയ അവകാശത്തെയും ആത്മാഭിമാനത്തെയും നിശ്ശബ്ദമായി തളർത്തുന്നുവെന്നു കാണാം. എന്നാൽ കവിതയിൽ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഉള്ളിലെ ചിരി കേവലം നിസ്സഹായതയല്ല.അത് വ്യവസ്ഥിതിയുടെ പൊള്ളത്തരങ്ങളെ നിരീക്ഷിക്കുന്ന വിചക്ഷണമായ ഒരു പ്രതിരോധം കൂടിയാണ്. പൊയ്കയിൽ അപ്പച്ചന്റെയും ശ്രീനാരായണഗുരുവിന്റെയും ജാതി വിമർശനങ്ങൾ നൽകിയ ചരിത്രപരമായ ഊർജ്ജം ഈ ആന്തരിക ചിരിയിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.

​അതുവഴി ജാതി ഒരു ഏകീകൃത ഘടനയിലല്ലെന്നും വഴികളിലും പെരുമാറ്റങ്ങളിലും ഭാഷയിലും വിദ്യാലയങ്ങളിലും സങ്കീർണ്ണമായി അലിഞ്ഞുചേർന്നിരിക്കുകയാണ് എന്നും ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു. ഈ ജാതീയ യന്ത്രത്തെ (Desire Machine) അഴിച്ചുമാറ്റാൻ കേവലം ഔദ്യോഗിക പാഠങ്ങളോ ചട്ടങ്ങളോ പോരാ, മറിച്ച് സാഹിത്യത്തിലും ദൈനംദിന ജീവിതത്തിലും നിലനിൽക്കുന്ന സാംസ്കാരിക മുഖംമൂടികൾ പൂർണ്ണമായി അഴിച്ചുവെക്കേണ്ടതുണ്ട്.എങ്കിൽ മാത്രമേ ജീവിതത്തിലും ചിന്തയിലും പൊതുബോധത്തിലും മാറ്റമുണ്ടാക്കാൻ കഴിയൂ.അത് നിരന്തര പ്രവർത്തനം ആയിരിക്കണമെന്ന് ലിജിന കടുംമേനിയുടെ ജാതി എന്ന കവിത നീതിബോധത്തോടെ വിളിച്ചു പറയുന്നു.

കവിപരിചയം :

ലിജിന കടുമേനി

ആദിവാസി ജീവിതത്തിന്റെ പോരാട്ടങ്ങളെയും ദുഃഖങ്ങളെയും ആഴത്തിലുള്ള വൈകാരിക ബന്ധത്തോടെയാണ് ലിജിന കടുമേനി എന്ന കവി ചിത്രീകരിക്കുന്നത്. ഒരേ ഗോത്രത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരാൾ ഈ വാക്കുകൾ പറയുമ്പോൾ, ആ ശബ്ദം സമൂഹത്തിന്റെ വേദനയും യാഥാർത്ഥ്യവുമായി പ്രതിധ്വനിക്കുന്നു. കാലക്രമേണ മങ്ങിപ്പോകാതെ, ഗോത്ര ജനതയുടെ ജീവിത വെല്ലുവിളികളെയും പാരമ്പര്യങ്ങളെയും സത്തയെയും പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന ലിജിന തന്റെ കവിതയിൽ വാക്കുകൾക്ക് നിറം നൽകുന്നു. കവിതയിലൂടെ അവർ സ്വന്തം ജീവിതവും സ്വത്വവും വീണ്ടെടുക്കുന്നു.

“മലവേട്ടുവ” എന്ന ഗോത്ര ഭാഷയിലും മലയാളത്തിലും അവർ കവിതകൾ എഴുതുന്നു. അവരുടെ കവിതകൾ ഇംഗ്ലീഷ്, ഹിന്ദി, തമിഴ്, മറ്റ് നിരവധി ഭാഷകളിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. , അവരുടെ “പട്ടയക്കടലസ്” എന്ന കവിത കേരള സർവകലാശാലയിലെ ബിഎ മലയാളം സിലബസിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

1996-ൽ കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെ കടുമേനിയിൽ ജനിച്ച ലിജിന കടുമേനി എസ്എൻഡിപി എയുപി സ്കൂൾ, കടുമേനി സെന്റ് മേരീസ് ഹൈസ്കൂൾ, ജിഎംആർഎച്ച്എസ്എസ് പരവനടുക്കം, മുന്നാട് സഹകരണ കോളേജ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ വിദ്യാഭ്യാസം നേടി.

കുടുംബം :അച്ഛൻ കുഞ്ഞിരാമൻ. അമ്മ :ലക്ഷ്മി എം. കെ
ഭർത്താവ്. സജേഷ്

ലിജിനയുടെ കവിതാസമാഹാരങ്ങളിൽ മയിലരശു (ഒരു ഗോത്ര ഭാഷയിലുള്ള ഒരു കവിതാസമാഹാരം), ഗോത്ര കവിതകൾ (ഒരു കൂട്ടായ കവിതാസമാഹാരം), വെയിൽ പൂക്കൾ (ഒരു സഹകരണ കവിതാസമാഹാരം) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.

നിരവധി കവിതാമേളകളിലും സെമിനാറുകളിലും അവർ പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്, കൂടാതെ 2024 “വിനിമയ വുമൺ ഓഫ് ദി ഇയർ അവാർഡ്” നേടിയിട്ടുണ്ട്.

മയിലരസു
രചന : ലിജിന കടുമേനി
പ്രസാധനം : ഇന്‍സൈറ്റ് പബ്ലിക്ക
വില : 90/-