മഹേഷിന്റെ പ്രതികാരം എന്ന സിനിമ കാണുമ്പോൾ ഏറ്റവും അധികം രസകരമായി തോന്നിയ ഒരു സീൻ അതിൽ ആ പെൺകുട്ടി, “ചേട്ടന് ഇതിനെക്കുറിച്ച് വലിയ ധാരണ ഇല്ലല്ലേ?” എന്ന് ചോദിക്കുന്നതാണ് എന്ന് എനിക്ക് തോന്നിയിട്ടുണ്ട്. കേരളത്തിലെ ഫോട്ടോഗ്രാഫിയുടെയും അതിന്റെ ഈസ്തെറ്റിക്സിന്റെയും, അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തൊഴിലുകളുടെയും ചരിത്രത്തിലെ ഒരു പ്രത്യേക സമയത്തെ അതിഗംഭീരമായി രേഖപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു പരാമർശമായാണ് ആ ഡയലോഗ് എനിക്ക് തോന്നിയിട്ടുള്ളത്. കേരളം എന്ന സമൂഹം ഫോട്ടോഗ്രാഫി എന്ന ടെക്നോളജിയോടൊപ്പം പുതിയൊരു ഈസ്തെറ്റിക്സിലേക്ക് വളരുന്ന ഒരു നിർണായക ഘട്ടം ആ സിനിമ കാണിച്ചുതരുന്നുമുണ്ട്.
ഫോട്ടോഗ്രാഫി പഠിപ്പിക്കാൻ പറ്റില്ല, പക്ഷേ പഠിക്കാൻ പറ്റും എന്നൊക്കെ മഹേഷിന്റെ അച്ഛൻ പറയുന്നുണ്ടെങ്കിലും, മഹേഷിന്റെ പ്രതികാരവും അതിനു ശേഷമുള്ള കേരളവും കാണിച്ചുതരുന്നത് ഫോട്ടോഗ്രാഫി പഠിക്കുന്ന ഒരു തലമുറയെ മാത്രമല്ല, ഫോട്ടോഗ്രാഫിയുടെ തന്നെ ഈസ്തെറ്റിക്സ് മാറുന്ന ഒരു കാലഘട്ടത്തെയുമാണ്. സിനിമയിലെ ആ ചെറിയ സംഭാഷണങ്ങൾ പോലും പിന്നീട് കേരളത്തിൽ രൂപപ്പെടുന്ന വലിയൊരു വിഷ്വൽ സംസ്കാരത്തിന്റെ സൂചനകളായി മാറുന്നു.
കാട്ടിൽ നിന്ന് അപ്പൂപ്പൻതാടി പോലെ എന്തോ ശേഖരിച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് ക്രിസ്പിനും മഹേഷും ആ പെൺകുട്ടിയുടെ ഫോട്ടോ എടുക്കുന്ന രംഗം അതിന്റെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ ഉദാഹരണമാണ്. ആ പുതിയ കാഴ്ചയിലേക്ക് മഹേഷിനെ എത്തിക്കുന്നത് ക്രിസ്പിനാണ്. ഏകദേശം മഹേഷിന്റെ പ്രതികാരം പുറത്തിറങ്ങുന്ന കാലത്തുതന്നെയാണ് കേരളത്തിൽ സ്റ്റുഡിയോ ഫോട്ടോഗ്രാഫിക്ക് പുറത്തേക്ക് കാൻഡിഡ് ഫോട്ടോഗ്രാഫിയും ഔട്ട്ഡോർ വെഡ്ഡിംഗ് ഫോട്ടോഗ്രാഫിയും വ്യാപകമായി വളരാൻ തുടങ്ങുന്നത്. അതിന് പിന്നാലെ ടിക്ടോക്, ഡബ്സ്മാഷ്, റീൽസ്, മൊബൈൽ ഫോട്ടോഗ്രാഫി, കൂടുതൽ എളുപ്പത്തിൽ ലഭ്യമായ ക്യാമറകളും എഡിറ്റിംഗ് ടൂളുകളും കേരളത്തിന്റെ വിഷ്വൽ സംസ്കാരത്തെ തന്നെ മാറ്റിമറിച്ചു. ഫോട്ടോഗ്രാഫിയുടെയും വിഡിയോഗ്രാഫിയുടെയും ഈസ്തെറ്റിക്സ് ഒരു പുതിയ കാലത്തിലേക്ക് കടക്കുകയായിരുന്നു. ആ മാറ്റത്തിന്റെ തുടക്കകാലത്തെ രേഖപ്പെടുത്തുന്ന സിനിമകളിൽ ഒന്നായി മഹേഷിന്റെ പ്രതികാരം എനിക്ക് തോന്നിയിട്ടുണ്ട്.
ഈ മാറ്റം സിനിമയിലെ കഥാപാത്രങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിലും കാണാം. പ്രത്യേകിച്ച് ക്രിസ്പിൻ എന്ന കഥാപാത്രത്തിൽ. അയാൾ ജീവിക്കുന്ന ഇടങ്ങൾ ശ്രദ്ധിച്ചാൽ അത് മനസ്സിലാകും. ടൗണിലെ തിയേറ്റർ, ക്രിക്കറ്റ്, ബൈക്ക്, ഫോട്ടോഷോപ്പ്, ജീൻസ്, ടി-ഷർട്ട്—അങ്ങനെ ഒരു പരിധിവരെ മോഡേൺ കേരളത്തിന്റെ പ്രതിനിധിയാണ് അയാൾ. പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യയെയും പുതിയ ഈസ്തെറ്റിക്സിനെയും സ്വീകരിക്കാൻ അയാൾക്ക് മടിയില്ല.
എന്നാൽ മഹേഷ് ജീവിക്കുന്ന ലോകം മറ്റൊന്നാണ്. സിനിമ മഹേഷിനെ പ്ലേസ് ചെയ്യുന്നത് ഒരു ചെറിയ ഗ്രാമത്തിന്റെ കവലയിലും, ഫോട്ടോ സ്റ്റുഡിയോയിലും, വീട്ടിലും, പള്ളിയിലും, ഗ്രാമത്തിലെ വീടുകളിലും, അവിടത്തെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിലുമാണ്. ആദ്യമായി പ്രണയിച്ച പെൺകുട്ടി വിദേശത്ത് ജോലി ചെയ്യുന്ന ഒരാളെ വിവാഹം കഴിക്കുന്നു. പിന്നീട് മഹേഷിന്റെ ജീവിതത്തിലേക്ക് വരുന്ന പെൺകുട്ടി നഗരത്തിലേക്ക് ബസിൽ യാത്ര ചെയ്യുന്ന ഒരാളാണ്. ചുറ്റുമുള്ള പല കഥാപാത്രങ്ങളും ഗ്രാമത്തിനപ്പുറത്തേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, മഹേഷും അയാളുടെ അച്ഛനും അലൻസിയർ അവതരിപ്പിക്കുന്ന കഥാപാത്രവും ജീവിക്കുന്ന സാമൂഹിക ഭൂമിശാസ്ത്രം ആ ഗ്രാമം തന്നെയാണ്.
മഹേഷിന്റെ പ്രതികാരത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കഥാപാത്രങ്ങളിൽ ഒന്ന് മഹേഷ് തന്നെയല്ലെന്ന് എനിക്ക് പലപ്പോഴും തോന്നിയിട്ടുണ്ട്. അത് ആ ഗ്രാമമാണ്. അല്ലെങ്കിൽ കൂടുതൽ കൃത്യമായി പറഞ്ഞാൽ, ആ ലൊക്കാലിറ്റിയാണ്. ആ ഗ്രാമത്തിന്റെ ജിയോഗ്രഫി, അവിടത്തെ കമ്മ്യൂണിറ്റി, ബന്ധങ്ങൾ, മൊറാലിറ്റി—ഇവയെല്ലാം ചേർന്നാണ് മഹേഷ് എന്ന കഥാപാത്രം രൂപപ്പെടുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഈ സിനിമയെ ഒരു വ്യക്തിയുടെ പ്രതികാരത്തിന്റെ കഥയായി മാത്രം കാണാൻ എനിക്ക് സാധിക്കാറില്ല. ഒരു ലൊക്കാലിറ്റി അതിലെ മനുഷ്യരെ എങ്ങനെ നിർമ്മിക്കുന്നു എന്നതിന്റെ കഥ കൂടിയായാണ് അത് എനിക്ക് തോന്നിയിട്ടുള്ളത്.
ലൊക്കാലിറ്റി, അഭിമാനം, കമ്മ്യൂണിറ്റി
ജിയോഗ്രഫി, ഗ്രാമം, ലൊക്കാലിറ്റി എന്നീ സംഗതികൾ ആണ് മഹേഷിന്റെ പ്രതികാരം എന്ന സിനിമയിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട റോൾ വഹിക്കുന്നത്. ഈ സിനിമയിലെ സംഘർഷം ഒരു വലിയ നഗരത്തിലോ അപരിചിതമായ ഒരു പൊതുസ്ഥലത്തോ അല്ല രൂപപ്പെടുന്നത്. ആ ചെറിയ ഗ്രാമത്തിലെ ഒരു കവലയിൽ, എല്ലാവർക്കും എല്ലാവരെയും അറിയാവുന്ന ഒരു കമ്മ്യൂണിറ്റിയുടെ നടുവിലാണ് മഹേഷിന്റെ അഭിമാനത്തിന് ക്ഷതമേൽക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ആ അടി ഒരു വ്യക്തിക്കേറ്റ മുറിവ് മാത്രമല്ല; ഒരു ലൊക്കാലിറ്റി സാക്ഷിയായി നിൽക്കുന്ന അപമാനമാണ്.
ഒരു പക്ഷേ ഒരു വലിയ നഗരത്തിൽ വെച്ചാണ് മഹേഷ് ആ അടി വാങ്ങിയതെങ്കിൽ, അടിച്ച ആളെയും കണ്ടുനിന്ന ആളുകളെയും പിന്നീട് ഒരിക്കലും കാണേണ്ടി വരാത്ത ഒരു ജീവിതം അയാൾക്ക് സാധ്യമായേനെ. അപ്പോൾ ആ അടി ഒരു വ്യക്തിപരമായ അനുഭവമായി മാത്രം മാറുമായിരുന്നു. പക്ഷേ ഇവിടെ അങ്ങനെ അല്ല. ഈ ഗ്രാമത്തിലെ എല്ലാവരും നാളെ വീണ്ടും കാണേണ്ടവരാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ മഹേഷിന്റെ അപമാനം ഒരു വ്യക്തിയുടെ ഓർമ്മയല്ല; കമ്മ്യൂണിറ്റിയുടെ ഓർമ്മയാണ്. മഹേഷിന്റെ പ്രതികാരത്തിലെ അഭിമാനം രൂപപ്പെടുന്നതും ഈ ലൊക്കാലിറ്റിക്കുള്ളിലാണ്.
ഗ്രാമം ഇവിടെ ഒരു പശ്ചാത്തലം മാത്രമല്ല. മനുഷ്യരുടെ പെരുമാറ്റത്തെയും ആത്മാഭിമാനത്തെയും തീരുമാനങ്ങളെയും രൂപപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു സാമൂഹിക സംവിധാനമാണ് അത്. മഹേഷിന്റെ ജീവിതത്തെ ആ ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് വേർപെടുത്തി വായിക്കാൻ സാധിക്കാത്തതും അതുകൊണ്ടാണ്.
അടി കൊണ്ടു വീണു കിടക്കുന്ന മഹേഷിനെ വീണ്ടും അടിക്കാൻ ഓങ്ങുമ്പോൾ അയാളുടെ അച്ഛൻ പറയുന്നുണ്ട്: “ഇടിച്ചങ്ങ് ജയിച്ചില്ലേ… ഇനി മതിയാക്കിക്കോ…”. ആ ഒരു ഡയലോഗിൽ തന്നെ ഒരു ലോക്കൽ കമ്മ്യൂണിറ്റിയുടെ മൊറാലിറ്റി മുഴുവൻ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ടെന്ന് തോന്നിയിട്ടുണ്ട്. ജയിക്കുക, തോൽക്കുക, അന്തസ്സോടെ നിൽക്കുക, അപമാനിതനാവുക—ഇവയൊക്കെയാണ് ആ കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗീകരിക്കുന്ന സാമൂഹിക മൂല്യങ്ങൾ. മഹേഷിന്റെ അച്ഛൻ മകനെ ആശ്വസിപ്പിക്കുകയല്ല ചെയ്യുന്നത്; ആ കമ്മ്യൂണിറ്റിയുടെ നിയമം അംഗീകരിച്ചുകൊണ്ടാണ് പ്രതികരിക്കുന്നത്.
പിന്നീട് മഹേഷ് ചെരുപ്പ് ഇടാതെ നടക്കുന്നതും ഈ അഭിമാനപ്രശ്നത്തിന്റെ തുടർച്ചയാണ്. അത് ഒരു വ്യക്തിപരമായ വാശി മാത്രമല്ല; കമ്മ്യൂണിറ്റിയുടെ മുന്നിൽ നഷ്ടപ്പെട്ട അന്തസ്സ് വീണ്ടെടുക്കാനുള്ള ഒരു സാമൂഹിക പ്രതിജ്ഞയാണ്. മഹേഷിന്റെ ശരീരം പോലും ആ അപമാനത്തിന്റെ ഓർമ്മയായി മാറുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ചെരുപ്പ് വീണ്ടും ഇടുക എന്നത് ഒരു വ്യക്തിപരമായ തീരുമാനമല്ല; ഒരു സാമൂഹിക പ്രഖ്യാപനമാണ്.
ഇവിടെയാണ് മഹേഷിന്റെ പ്രതികാരത്തിലെ വയലൻസ് സാധാരണ പ്രതികാരത്തെക്കാൾ വലിയ ഒരു സാമൂഹിക അർത്ഥം കൈവരിക്കുന്നത്. അത് വ്യക്തിപരമായ കോപത്തിന്റെ പ്രകടനം മാത്രമല്ല; കമ്മ്യൂണിറ്റി നിർമ്മിച്ച അഭിമാനം വീണ്ടെടുക്കാനുള്ള ഒരു പൊതുചടങ്ങ് പോലെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ആ അടിക്ക് വേണ്ടി ആ ലൊക്കാലിറ്റി കാത്തിരിക്കുന്നുമുണ്ട്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഈ സിനിമയിലെ വയലൻസ് രണ്ടു വ്യക്തികൾ തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം മാത്രമല്ല; ഒരു ലൊക്കാലിറ്റിയുടെ മൊറാലിറ്റി പ്രവർത്തിക്കുന്ന രീതിയുടെ ദൃശ്യരൂപം കൂടിയാണ്.
കേരളത്തിലെ ഗ്രാമങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പല സിനിമകളിലും ഗ്രാമം കഥ നടക്കുന്ന സ്ഥലമാണ്. എന്നാൽ മഹേഷിന്റെ പ്രതികാരത്തിൽ ഗ്രാമം കഥയിലെ ഒരു കഥാപാത്രമായി തന്നെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. അവിടത്തെ വഴികളും കവലയും പള്ളിയും സ്റ്റുഡിയോയും വീടുകളും ആളുകളും ചേർന്നാണ് മഹേഷിന്റെ വ്യക്തിത്വം നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ മഹേഷിന്റെ പ്രതികാരം ഒരു ഗ്രാമത്തിൽ നടക്കുന്ന കഥയല്ല; ഒരു ഗ്രാമം നിർമ്മിക്കുന്ന കഥയാണ്.
ഒരു ലൊക്കാലിറ്റിയുടെ പ്രതികാരം
മഹേഷിന്റെ പ്രതികാരം 2016-ൽ പുറത്തിറങ്ങുമ്പോൾ കേരളത്തിന്റെ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന സാമൂഹിക ജീവിതത്തിലെ പല മാറ്റങ്ങളും ഒരേസമയം ദൃശ്യമാക്കുന്നുണ്ട്. ഫോട്ടോഷോപ്പ്, ഡിജിറ്റൽ ഫോട്ടോഗ്രാഫി, ഔട്ട്ഡോർ ഫോട്ടോഷൂട്ടുകൾ, പുതിയ വിഷ്വൽ ഈസ്തെറ്റിക്സ്, വിദേശത്തേക്കും നഗരങ്ങളിലേക്കുമുള്ള കുടിയേറ്റം, മാറുന്ന യുവജന സംസ്കാരം—ഇവയെല്ലാം സിനിമയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ സജീവമാണ്. പക്ഷേ ഈ മാറ്റങ്ങൾക്കിടയിലും സിനിമയുടെ കേന്ദ്ര സംഘർഷം രൂപപ്പെടുന്നത് അതിലും പഴയ ഒരു സാമൂഹിക ഘടനയിലാണ്. അത് ഒരു ലോക്കൽ കമ്മ്യൂണിറ്റി നിർമ്മിച്ച അഭിമാനത്തിന്റെ ലോകമാണ്.
മഹേഷിന്റെ പ്രതികാരം ആധുനിക കേരളത്തിന്റെ കഥ പറയുമ്പോഴും അതിന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ നിൽക്കുന്നത് ഒരു ഗ്രാമത്തിന്റെ മൊറാലിറ്റിയാണ്. സാങ്കേതികവിദ്യ മാറുന്നു, ഫോട്ടോഗ്രാഫിയുടെ ഈസ്തെറ്റിക്സ് മാറുന്നു, ജീവിതശൈലികൾ മാറുന്നു. പക്ഷേ ഒരു ചെറിയ ലൊക്കാലിറ്റി മനുഷ്യരുടെ അന്തസ്സിനും അപമാനത്തിനും നൽകുന്ന അർത്ഥം അത്ര വേഗത്തിൽ മാറുന്നില്ല. സിനിമയിലെ യഥാർത്ഥ സംഘർഷം ഈ രണ്ട് കാലങ്ങളുടെ ഏറ്റുമുട്ടൽ കൂടിയാണ്.
കേരളത്തിലെ ഗ്രാമങ്ങളെ അവതരിപ്പിച്ച പല സിനിമകളിലും ഗ്രാമം മനോഹരമായ പശ്ചാത്തലമോ നൊസ്റ്റാൾജിയയുടെ ഇടമോ ഫ്യൂഡൽ ബന്ധങ്ങളുടെ ലോകമോ ആയി പ്രത്യക്ഷപ്പെടാറുണ്ട്. മഹേഷിന്റെ പ്രതികാരത്തിൽ ഗ്രാമം അതിനപ്പുറം ഒരു സാമൂഹിക സംവിധാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. അവിടത്തെ വഴികളും കവലയും പള്ളിയും ഫോട്ടോ സ്റ്റുഡിയോയും വീടുകളും നാട്ടുകാരും ചേർന്നാണ് മഹേഷ് എന്ന മനുഷ്യനെ നിർമ്മിക്കുന്നത്. അയാളുടെ അഭിമാനവും അപമാനവും സ്നേഹവും പ്രതികാരവും എല്ലാം ആ ലൊക്കാലിറ്റിക്കുള്ളിൽ തന്നെയാണ് അർത്ഥം നേടുന്നത്.
ഈ സിനിമയെ ഒരു പ്രതികാരകഥയായി മാത്രം വായിക്കാൻ എനിക്ക് സാധിക്കാറില്ല. അത് ഒരു മനുഷ്യന്റെ പ്രതികാരത്തെക്കാൾ, ഒരു ലൊക്കാലിറ്റി സ്വന്തം മൊറാലിറ്റിക്കനുസരിച്ച് ഒരു മനുഷ്യനെ എങ്ങനെ നിർമ്മിക്കുന്നു എന്നതിന്റെ കഥയാണ്. മഹേഷ് പ്രതികാരം ചെയ്യുന്നത് അയാളെ അടിച്ച ഒരാളോട് മാത്രമല്ല; അയാളെ നിരന്തരം ഓർമ്മിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു സാമൂഹിക സാഹചര്യത്തോടുകൂടിയാണ്. അയാൾക്ക് വീണ്ടെടുക്കേണ്ടത് ശരീരത്തിനേറ്റ മുറിവല്ല, സമൂഹത്തിന്റെ മുന്നിൽ നഷ്ടപ്പെട്ട തന്റെ സ്ഥാനം തന്നെയാണ്.
ഈ സിനിമയിലെ ഏറ്റവും വലിയ രസം, ഇത് ക്രിസ്ത്യാനികളായ രണ്ട് യുവാക്കളുടെ അടി എന്ന വയലൻസിലൂടെ രൂപപ്പെടുന്ന അഭിമാന പ്രശ്നമാണ് എന്നതാണ്. കിരീടം സിനിമയിലെ സേതുമാധവനെപ്പോലെ നല്ലവനായ മഹേഷും, മറുഭാഗത്ത് കീരിക്കാടൻ ജോസിനെപ്പോലെ ഒരു വില്ലനും ഇവിടെ രൂപപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ കിരീടത്തിൽ സേതുമാധവനെ സമൂഹവും സമൂഹത്തെ സേതുമാധവനും നഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ, മഹേഷിന്റെ പ്രതികാരത്തിൽ മഹേഷ് തന്റെ അഭിമാനം വീണ്ടെടുത്ത് വീണ്ടും സമൂഹത്തിലേക്ക് മടങ്ങിവരുന്നു. കിരീടത്തിൽ സേതുമാധവനും കീരിക്കാടൻ ജോസും തമ്മിലുള്ള ഏറ്റുമുട്ടൽ കാണാൻ ഒരു തെരുവ് മുഴുവൻ കാത്തുകെട്ടി നിൽക്കുന്നു; ജയിച്ചിട്ടും സേതുമാധവൻ ഗുണ്ടയായും പിന്നീട് കൊലപാതകിയായും മാറുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. എന്നാൽ മഹേഷിന്റെ പ്രതികാരത്തിൽ സമാനമായ സംഘട്ടനം ഒരു ഗ്രാമത്തിലെ കളിക്കളത്തിലാണ് അരങ്ങേറുന്നത്. ഗ്രീക്ക് ചരിത്രത്തിൽ അടിമകളെ തമ്മിൽ പൊരുതിച്ച് കാണികൾ ആസ്വദിച്ചിരുന്ന കാഴ്ചകളുടെ മറ്റൊരു രൂപകമായി ആ കളിക്കളത്തെയും വായിക്കാം. അവിടെ അടിമകൾ മരിക്കുന്നു; കിരീടത്തിൽ കീരിക്കാടൻ ജോസ് മരിക്കുന്നു; എന്നാൽ ഇവിടെ മഹേഷ് മരിക്കുന്നില്ല. അയാൾ ജയിച്ച് തന്റെ അഭിമാനം വീണ്ടെടുക്കുകയും വീണ്ടും തല ഉയർത്തി സ്വന്തം ലൊക്കാലിറ്റിയിലേക്ക് മടങ്ങിവരികയും ചെയ്യുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ കിരീടം അഭിമാനം മനുഷ്യനെ വിഴുങ്ങുന്ന ദുരന്തത്തിന്റെ കഥയാണെങ്കിൽ, മഹേഷിന്റെ പ്രതികാരം അഭിമാനം വീണ്ടെടുത്ത് സമൂഹത്തിലേക്ക് തിരികെ പ്രവേശിക്കുന്ന മനുഷ്യന്റെ കഥയാണ്.
മഹേഷിന്റെ പ്രതികാരം എന്ന സിനിമയെ ഞാൻ കാണുന്നത് ഒരു പ്രതികാര സിനിമയായിട്ടല്ല. കേരളത്തിലെ ഒരു ചെറിയ ഗ്രാമം, അതിന്റെ ജിയോഗ്രഫി, കമ്മ്യൂണിറ്റി, മൊറാലിറ്റി, അഭിമാനം—ഇവയെല്ലാം ചേർന്ന് ഒരു മനുഷ്യന്റെ ജീവിതത്തെ എങ്ങനെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നു എന്നതിന്റെ സിനിമയായാണ്. അതാണ് ഈ സിനിമയുടെ ഒരു വായനയും അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയവും എന്ന് എനിക്ക് തോന്നിയിട്ടുണ്ട്.
No Comments yet!