ഫ്രഞ്ച് ഫോട്ടോഗ്രാഫർ, ചിത്രകാരൻ, ഡയറിസ്റ്റ് എന്നീ നിലകളിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ജാക്ക് ഹെൻറി ലാർട്ടിഗ് (Jacques Henri Lartigue, 1894–1986), ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൻ്റെ പ്രാരംഭത്തിൽ യൂറോപ്പിലെ സമ്പന്ന ജീവിതത്തിൻ്റെയും സാങ്കേതിക മുന്നേറ്റങ്ങളുടെയും സന്തോഷകരമായ നിമിഷങ്ങൾ ഒപ്പിയെടുത്തു. ഒരു സമ്പന്ന കുടുംബത്തിൽ 1894 ജൂൺ 13-ന് കോർബെവോയിയിൽ ജനിച്ച അദ്ദേഹത്തിന്, എട്ടാം വയസ്സിൽ പിതാവ് ഹെൻറി ലാർട്ടിഗ് നൽകിയ ക്യാമറ ഒരു ആജീവനാന്ത കൂട്ടായി.
ചെറുപ്പം മുതലേ റേസ് കാറുകൾ, ഓയിൽ പെയിൻ്റിംഗ്, ഫോട്ടോഗ്രാഫിയുടെ സാങ്കേതികതകൾ എന്നിവ പഠിക്കാൻ ലാർട്ടിഗ് സമയം കണ്ടെത്തി. അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ഫോട്ടോഗ്രാഫിയുടെ കാതൽ, ചലനാത്മകതയും (Dynamism) സന്തോഷവും പകർത്തുന്നതായിരുന്നു. കാർ റേസുകൾ, ആദ്യകാല ആകാശഗമനങ്ങൾ (Aviation), പുതിയ കായിക വിനോദങ്ങൾ, പാരീസിയൻ ഫാഷൻ മോഡലുകൾ എന്നിവയുടെ ചിത്രീകരണത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം പ്രശസ്തനായി.
ചലനത്തിന്റെയും വേഗതയുടെയും അനൗപചാരിക ശൈലി
ലാർട്ടിഗ് തൻ്റെ അനന്യമായ രീതിയിലുള്ള പരിശീലനത്തിലൂടെ, അനൗപചാരിക ശൈലിയിൽ (Informal Style) നിരവധി കായിക മത്സരങ്ങൾ ഫോട്ടോയെടുത്തു. ഇതിനായി അദ്ദേഹം വിവിധ ഫിലിം ഫോർമാറ്റുകൾ ഉപയോഗിച്ചു.
- വേഗതയുടെ ചലനാത്മകത: തൻ്റെ ചിത്രങ്ങളിലൂടെ വേഗതയുടെയും അത്‌ലറ്റിസത്തിൻ്റെയും ചലനാത്മകതയെ അദ്ദേഹം ഫലപ്രദമായി പിടിച്ചെടുത്തു. റേസ് കാറുകൾ കടന്നുപോകുമ്പോൾ ഷട്ടർ തുറന്നിടുന്നതിലൂടെ ചിത്രത്തിൻ്റെ പശ്ചാത്തലം ചരിഞ്ഞും (Slanted) വലിഞ്ഞുനീണ്ടുമിരിക്കുന്നത് (Stretched) അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ആദ്യകാല ചിത്രങ്ങളിൽ കാണാം. ഇത്, ആ കാലഘട്ടത്തിലെ സാങ്കേതിക പരീക്ഷണത്തിൻ്റെ ഉദാഹരണമാണ്.
ലാർട്ടിഗും ജ്യേഷ്ഠൻ മൗറീസും അക്കാലത്ത് പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്ന കാറുകൾ, വ്യോമയാന കണ്ടുപിടുത്തങ്ങൾ, സ്കീയിംഗ്, സ്കേറ്റിംഗ്, ടെന്നീസ് തുടങ്ങിയ കുലീന ഒഴിവുസമയ വിനോദങ്ങളിൽ ആകൃഷ്ടരായിരുന്നു. ഈ ലോകങ്ങളെ മുഴുവൻ അദ്ദേഹം തൻ്റെ കുട്ടിക്കാലത്തെ ഡയറിയിലെന്നപോലെ ക്യാമറയിൽ രേഖപ്പെടുത്തി.
അജ്ഞാതനില്‍ നിന്ന് മാസ്റ്ററിലേക്ക്
ലാർട്ടിഗിൻ്റെ കലാജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വിരോധാഭാസം, തൻ്റെ 69-ആം വയസ്സുവരെ അദ്ദേഹം ഒരു ഫോട്ടോഗ്രാഫർ എന്ന നിലയിൽ അജ്ഞാതനായിരുന്നു എന്നതാണ്.
1963 വരെ തൻ്റെ ഡയറിയിലെയും ആൽബങ്ങളിലെയും ചിത്രങ്ങളെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം ലോകത്തെ അറിയിച്ചിരുന്നില്ല. 69 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ, ന്യൂയോർക്കിലെ മ്യൂസിയം ഓഫ് മോഡേൺ ആർട്ടിൽ (MoMA) നടന്ന ഒരു സോളോ എക്സിബിഷനിലാണ് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ കൃതികൾ ആദ്യമായി പൊതുജനങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ എത്തുന്നത്.
അതേ വർഷം, ലൈഫ് മാഗസിൻ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒരു ചിത്രം അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ സൃഷ്ടികളെ വിശാലമായ ഒരു പൊതുജനത്തിന് പരിചയപ്പെടുത്തി. ഏവരെയും അതിശയിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തരായ ഫോട്ടോഗ്രാഫർമാരിൽ ഒരാളായി അദ്ദേഹം അതിവേഗം മാറി.
ഡയറിയും കാലഗമനവും
ജീവിതത്തിന്റെ സുസ്ഥിരതയെക്കുറിച്ച് നല്ല ധാരണയുണ്ടായിരുന്ന യുവ ലാര്‍ട്ടിഗിന്, ഫോട്ടോഗ്രാഫുകള്‍ മാത്രം കാലഗമനം ചെറുക്കാന്‍ പര്യാപ്തമല്ലെന്ന് ആശങ്കയുണ്ടായിരുന്നു. താന്‍ എടുത്ത ഏതാനും നിമിഷങ്ങള്‍ക്കകത്തുള്ള ചിത്രങ്ങള്‍ തന്റെ ചുറ്റുമുള്ള എല്ലാ സൗന്ദര്യവും ആശ്ചര്യവും അറിയിക്കുകയും നിലനിര്‍ത്തുകയും ചെയ്യുന്നത് എങ്ങനെ എന്ന് അദ്ദേഹം സംശയിച്ചു. അതിനാല്‍, അദ്ദേഹം തന്റെ ഫോട്ടോഗ്രാഫിക്ക് സമാന്തരമായി ഒരു ഡയറി സൂക്ഷിക്കാന്‍ തുടങ്ങി, ജീവിതകാലം മുഴുവന്‍ അത് തുടര്‍ന്നു.
ജീൻ കോക്റ്റോ, പാബ്ലോ പിക്കാസോ തുടങ്ങിയ കലാകാരന്മാരുമായി ചങ്ങാത്തത്തിലായിരുന്ന ലാർട്ടിഗ്, പിൽക്കാല ചലച്ചിത്ര പ്രവർത്തകർക്ക്, പ്രത്യേകിച്ചും വെസ് ആൻഡേഴ്സണിന്, ഒരു പ്രധാന സ്വാധീനമായി വർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട് (അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ സിനിമകളിലെ കളർ പാലറ്റുകളും വിൻ്റേജ് രൂപകൽപ്പനകളും ലാർട്ടിഗിൻ്റെ സ്വാധീനം വ്യക്തമാക്കുന്നു).
ആർട്ട് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ചിക്കാഗോ, പാരീസിലെ മ്യൂസി ഡി ഓർസെ, നാഷണൽ ഗാലറി ഓഫ് ആർട്ട് തുടങ്ങിയ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ ലാർട്ടിഗിൻ്റെ കൃതികൾ കാണാം. ജാക്ക് ഹെൻറി ലാർട്ടിഗ്, ഒളിഞ്ഞുപോയ ഒരു ലോകത്തിൻ്റെ സന്തോഷകരമായ ഓർമ്മകൾ തൻ്റെ ക്യാമറയിലൂടെ നമുക്ക് സമ്മാനിച്ചു.
ലേഖക പരിചയം :
മുബാറക്ക് ആത്മത
ലെൻസ് അധിഷ്ഠിത ദൃശ്യകലാകാരൻ, എഴുത്തുകാരൻ. ശ്രദ്ധേയമായ നിരവധി ഏകാംഗ, ഗ്രൂപ്പ് പ്രദർശനങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തു. കേരള ലളിതകലാ അക്കാദമി സ്റ്റേറ്റ് അവാർഡ് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആത്മത ഫൗണ്ടേഷന്റെ ഫൗണ്ടറും കോഓർഡിനേറ്റിംഗ് ട്രസ്റ്റിയും ആണ്. ആർട്ട്നേച്ചർ (Art Nature) എന്ന കൂട്ടായ്മയുടെ ആർട്ടിസ്റ്റിക് ഡയറക്ടറായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
❤️😊