മഹാമാന്ദ്യകാലത്ത് പലായനം ചെയ്ത അമേരിക്കൻ ജനതയുടെ തീവ്രമായ ഛായാചിത്രങ്ങളിലൂടെ പിൽക്കാല ഡോക്യുമെൻ്ററി ഫോട്ടോഗ്രാഫിയെ വളരെയധികം സ്വാധീനിച്ച കലാകാരിയാണ് ഡോറൊത്തിയ ലാങ് (Dorothea Lange, 1895–1965). കഷ്ടപ്പാടുകൾ അനുഭവിക്കുന്ന മനുഷ്യരുടെ ആന്തരിക ജീവിതത്തിലേക്ക് ലെൻസ് തിരിച്ചുപിടിച്ച ഡോക്യുമെൻ്ററി മാസ്റ്ററാണ് അവർ.
1895 മെയ് 26-ന് ന്യൂജേഴ്‌സിയിലെ ഹോബോകെനിൽ ജനിച്ച ഡോറൊത്തിയ നട്ട്‌ഷോണിന്, ഏഴാം വയസ്സിൽ പോളിയോ ബാധിച്ച് വലതുകാലും പാദവും ദുർബലമായി. പിന്നീട്, ഈ ശാരീരിക ബുദ്ധിമുട്ട് തൻ്റെ ജീവിതത്തെയും കലയെയും രൂപപ്പെടുത്തിയ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കാര്യമായി അവർ കണക്കാക്കി. കൗമാരത്തിൽ അമ്മയുടെ ആദ്യനാമമായ ‘ലാങ്’ സ്വീകരിച്ച അവർ ന്യൂയോർക്കിലെ ചില ഫോട്ടോ സ്റ്റുഡിയോകളിൽ ജോലി ചെയ്തതിന് ശേഷം ഫോട്ടോഗ്രാഫി ഒരു തൊഴിലായി തിരഞ്ഞെടുത്തു.
സ്റ്റുഡിയോയില്‍ നിന്ന് തെരുവിലേക്ക്
1918-ഓടെ സാൻ ഫ്രാൻസിസ്കോയിൽ ലാങ് വിജയകരമായ ഒരു പോർട്രെയ്റ്റ് സ്റ്റുഡിയോ നടത്തി തുടങ്ങി. എന്നാൽ, 1930-കളിലെ മഹാമാന്ദ്യം (Great Depression) അമേരിക്കൻ സമൂഹത്തിൽ സൃഷ്ടിച്ച ദുരിതങ്ങൾ അവരെ സ്റ്റുഡിയോയുടെ സുഖസൗകര്യങ്ങളിൽ നിന്ന് തെരുവുകളിലേക്കും സാമൂഹിക പ്രശ്‌നങ്ങളിലേക്കും പിടിച്ചുവലിച്ചു.
- ആദ്യ എക്സിബിഷൻ: തെരുവുകളിൽ അലഞ്ഞുനടക്കുന്ന തൊഴിലില്ലാത്തവർ, തൊഴിലാളി പണിമുടക്കുകൾ, ബ്രെഡ്‌ലൈനുകൾ തുടങ്ങിയവയുടെ ചിത്രങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തി 1934-ൽ നടന്ന ആദ്യ എക്സിബിഷൻ, ലാങിന് ഒരു വിദഗ്ദ്ധ ഡോക്യുമെൻ്ററി ഫോട്ടോഗ്രാഫർ എന്ന ഖ്യാതി നേടിക്കൊടുത്തു.
- പോൾ ടെയ്‌ലറുമായുള്ള സഹകരണം: 1930-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ തൊഴിൽ സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രജ്ഞനായ പോൾ ടെയ്‌ലറെ കണ്ടുമുട്ടിയതോടെയാണ് അവരുടെ കരിയറിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട അധ്യായം ആരംഭിക്കുന്നത്.
ഫാം സെക്യൂരിറ്റി അഡ്മിനിസ്‌ട്രേഷന്‍ (FSA)
അടുത്ത അഞ്ച് വർഷങ്ങളിൽ, യുഎസ് കാർഷിക വകുപ്പിന് കീഴിലുള്ള ഫാം സെക്യൂരിറ്റി അഡ്മിനിസ്ട്രേഷനു (FSA) വേണ്ടി ഗ്രാമീണ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ രേഖപ്പെടുത്താൻ പോൾ ടെയ്‌ലറുമായി ചേർന്ന്, ഒരുമിച്ച് യാത്ര ചെയ്തു. ടെയ്‌ലർ റിപ്പോർട്ടുകൾ എഴുതിയപ്പോൾ, ലാങ് താൻ കണ്ടുമുട്ടിയ ആളുകളുടെ കഷ്ടപ്പാടുകളും വേദനകളും ക്യാമറയിൽ പകർത്തി.
- മൈഗ്രന്റ് മദർ: ഈ പ്രൊജക്റ്റിൽ ലാങിൻ്റെ ഏറ്റവും അറിയപ്പെടുന്ന ഛായാചിത്രം, “മൈഗ്രന്റ് മദർ” (Migrant Mother, 1936) ഉൾപ്പെടുന്നു. ഈ ചിത്രം മഹാമാന്ദ്യകാലത്തെ ദുരിതത്തിൻ്റെ ഒരു പ്രതിച്ഛായാ ചിത്രം ആയി മാറി. നിരവധി അമേരിക്കക്കാർ അനുഭവിക്കുന്ന കഷ്ടപ്പാടുകളെ സൗമ്യമായും മനോഹരമായും പകർത്തിയ ഈ കൃതി, ഇപ്പോൾ ലൈബ്രറി ഓഫ് കോൺഗ്രസിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു.
- അടിക്കുറിപ്പുകൾ: കുടിയേറ്റ തൊഴിലാളികളുടെ ഫോട്ടോഗ്രാഫുകൾക്ക് പലപ്പോഴും അവരുടെ വാക്കുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന അടിക്കുറിപ്പുകൾ അവർ നൽകിയിരുന്നു, ഇത് ചിത്രങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ ആധികാരികതയും വൈകാരികതയും നൽകി.
- സഹാനുഭൂതി: ലാങ് താൻ ഫോട്ടോയെടുത്ത ആളുകളെ ക്ഷമയോടെയും ശ്രദ്ധാപൂർവ്വവും പരിഗണിച്ചതിൻ്റെ ഫലമാണ് അവരുടെ ചിത്രങ്ങളിലെ ആന്തരിക ജീവിതത്തിലേക്കുള്ള ശക്തമായ പ്രവേശനം എന്ന് ടെയ്‌ലർ പിന്നീട് സൂചിപ്പിച്ചു.
പില്‍ക്കാല പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളും പാരമ്പര്യവും
1940-ല്‍ ഗുഗ്ഗന്‍ഹൈം ഫെലോഷിപ്പ് ലഭിച്ച ആദ്യ വനിതയായി ലാങ് മാറി. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത്, ജാപ്പനീസ് അമേരിക്കക്കാരെ തടവിലാക്കിയതിന്റെ ഫോട്ടോ എടുക്കാന്‍ അവര്‍ ഓഫീസി ഓഫ് വാര്‍ ഇന്‍ഫര്‍മേഷന്‍ ഓഫീസിനു വേണ്ടി (OWI) പ്രവര്‍ത്തിച്ചു.
ജീവിതത്തിൻ്റെ അവസാന രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടുകളിൽ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളുണ്ടായിട്ടും അവർ യാത്ര ചെയ്യുകയും ലൈഫ് മാസികയ്ക്കുൾപ്പെടെയുള്ള അസൈൻമെൻ്റുകൾ ഏറ്റെടുക്കുകയും ചെയ്തു. കൂടാതെ, ഉയർന്ന നിലവാരത്തിലുള്ള ഫോട്ടോഗ്രാഫി പുസ്തകങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്ന ഒരു പ്രസാധകശാലയായ അപ്പർച്ചർ (Aperture) സ്ഥാപിക്കുന്നതിലും അവർക്ക് പങ്കുണ്ടായിരുന്നു.
ഡോറൊത്തിയ ലാങ്, ഡോക്യുമെൻ്ററി ഫോട്ടോഗ്രാഫിയെ സാമൂഹിക മാറ്റത്തിനുള്ള ശക്തമായ ഒരു ഉപകരണമാക്കി മാറ്റുകയും, തൻ്റെ സഹാനുഭൂതി നിറഞ്ഞ പോർട്രെയ്റ്റുകളിലൂടെ അമേരിക്കൻ ചരിത്രത്തിലെ നിർണ്ണായക നിമിഷങ്ങളെ അനശ്വരമാക്കുകയും ചെയ്ത അനുകരണീയ കലാകാരിയാണ്.
ലേഖക പരിചയം :
മുബാറക്ക് ആത്മത
ലെൻസ് അധിഷ്ഠിത ദൃശ്യകലാകാരൻ, എഴുത്തുകാരൻ. ശ്രദ്ധേയമായ നിരവധി ഏകാംഗ, ഗ്രൂപ്പ് പ്രദർശനങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തു. കേരള ലളിതകലാ അക്കാദമി സ്റ്റേറ്റ് അവാർഡ് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആത്മത ഫൗണ്ടേഷന്റെ ഫൗണ്ടറും കോഓർഡിനേറ്റിംഗ് ട്രസ്റ്റിയും ആണ്. ആർട്ട്നേച്ചർ (Art Nature) എന്ന കൂട്ടായ്മയുടെ ആർട്ടിസ്റ്റിക് ഡയറക്ടറായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
❤️😊