കാഴ്ചയുടെ ശിൽപ്പി – എഡ്വേർഡ് സ്റ്റീച്ചൻ എന്ന ക്യൂറേറ്ററും പരിഷ്കർത്താവും

ലക്സംബർഗിൽ ജനിച്ച അമേരിക്കൻ കലാകാരനും ഗാലറിസ്റ്റുമായിരുന്നു എഡ്വേർഡ് സ്റ്റീച്ചൻ (Edward Steichen, 1879–1973). ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഫോട്ടോഗ്രാഫിയെ ഒരു കലാരൂപമായി സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ സുപ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ച അദ്ദേഹം, ഒരു പ്രമുഖ ഫോട്ടോഗ്രാഫറും സ്വാധീനമുള്ള ക്യൂറേറ്ററുമായിരുന്നു.

1879 മാർച്ച് 27-ന് ലക്സംബർഗിലെ ബിവാംഗെയിൽ ജനിച്ച എഡ്വാർഡ് ജീൻ സ്റ്റീച്ചൻ, 1880-ൽ അമേരിക്കയിലേക്ക് കുടിയേറി. ചെറുപ്പത്തിൽത്തന്നെ ലിത്തോഗ്രാഫറായി ജോലി ചെയ്യുകയും, പെയിൻ്റിംഗിലും ഫോട്ടോഗ്രാഫിയിലും താൽപര്യം പ്രകടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. 1900-ൽ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ഫോട്ടോഗ്രാഫുകൾ വിഖ്യാത ഫോട്ടോഗ്രാഫറായ ആൽഫ്രഡ് സ്റ്റീഗ്ലിറ്റ്സിൻ്റെ ശ്രദ്ധ നേടി.

പിക്‌ചോറിയലിസത്തില്‍ നിന്ന് ആധുനികതയിലേക്ക്

സ്റ്റീഗ്ലിറ്റ്സുമായി ചേർന്ന് സ്റ്റീച്ചൻ ‘ക്യാമറ വർക്ക്’ എന്ന ജേണൽ ആരംഭിക്കുകയും, ന്യൂയോർക്കിൽ സ്റ്റീഗ്ലിറ്റ്സിൻ്റെ ഫോട്ടോ-സെക്ഷൻ ലിറ്റിൽ ഗാലറികൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്തു (പിന്നീട് “291” എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു).

• പാരീസ് ബന്ധം: 1900-നും 1922-നും ഇടയിൽ അദ്ദേഹം പാരീസിൽ പെയിൻ്റിംഗ് അഭ്യസിച്ചു, അവിടെ വെച്ച് റോഡിനെ കണ്ടുമുട്ടുകയും ആധുനിക കലാപ്രസ്ഥാനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഇത് ഫോട്ടോഗ്രാഫിയോടുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ സമീപനം മാറ്റാൻ കാരണമായി.
• പരീക്ഷണം: ‘ദി ഫ്ലാറ്റിറോൺ’ (1904) പോലുള്ള സ്വന്തം ഫോട്ടോഗ്രാഫുകളിൽ ഫ്രഞ്ച് ലൂമിയർ ബ്രദേഴ്‌സ് വികസിപ്പിച്ച കളറിംഗ് ടെക്നിക്കുകൾ ഉപയോഗിച്ച് അദ്ദേഹം പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തി.
• ശൈലീപരമായ മാറ്റം: ചിത്രകലയുടെ ഗതിവിഗതികൾക്കൊപ്പം അദ്ദേഹം പെയിൻ്റിംഗ് ഉപേക്ഷിക്കുകയും ഒരു ആധുനിക ശൈലി സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. 1923 മുതൽ 1938 വരെ കോണ്ടെ നാസ്റ്റിൻ്റെ ചീഫ് ഫോട്ടോഗ്രാഫറായി അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചു.

“ഫോട്ടോഗ്രാഫി ശക്തമായ വൈരുദ്ധ്യങ്ങളുടെ ഒരു മാധ്യമമാണ്. ഇത് പരിഹാസ്യമായ രീതിയിൽ എളുപ്പമുള്ളതും പലപ്പോഴും അസാധ്യമായ തരത്തിൽ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ളതുമാണ്,” സ്റ്റീച്ചൻ ഫോട്ടോഗ്രാഫിയെ നിർവചിച്ചു.

യുദ്ധകാല നേതൃത്വം

ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് ആർമി എക്സ്പെഡിഷണറി ഫോഴ്സിനായി അദ്ദേഹം ഏരിയൽ ഫോട്ടോഗ്രഫി സംവിധാനം ചെയ്തു. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിൽ, യുഎസ് നേവൽ ഫോട്ടോഗ്രാഫിക് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന്റെ ഡയറക്ടറായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.

• എക്സിബിഷൻ ക്യൂറേഷൻ: പസഫിക്കിൽ ‘റോഡ് ടു വിക്ടറി’ പോലുള്ള യുദ്ധവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട എക്സിബിഷനുകൾ അദ്ദേഹം സംഘടിപ്പിച്ചു.

• 

ദി ഫാമിലി ഓഫ് മാന്‍ (The Family of Man)

1945 മുതൽ 1962 വരെ മ്യൂസിയം ഓഫ് മോഡേൺ ആർട്ടിൻ്റെ (MoMA) ഫോട്ടോഗ്രാഫി ഡയറക്ടറായി സ്റ്റീച്ചൻ ശ്രദ്ധേയനായി. ഈ കാലയളവിലെ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ഏറ്റവും വലിയ സംഭാവനയാണ് “ദി ഫാമിലി ഓഫ് മാൻ” എന്ന എക്സിബിഷൻ.

• ലോകപ്രശസ്തി: 68 രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള അഞ്ഞൂറിലധികം ഫോട്ടോകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഈ പ്രശസ്തമായ എക്സിബിഷൻ, ലോകമെമ്പാടുമുള്ള മനുഷ്യരാശിയുടെ സാർവത്രികാനുഭവങ്ങളെയും (Universal Human Experiences) വൈകാരിക ബന്ധങ്ങളെയും ആഘോഷിച്ചു.
• സ്വാധീനം: ഫോട്ടോഗ്രാഫി ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും ജനപ്രിയമായ എക്സിബിഷനായി ഇത് മാറി.

ഫ്രഞ്ച് ലെജിയൻ ഓഫ് ഓണർ, പ്രസിഡൻഷ്യൽ മെഡൽ ഓഫ് ഫ്രീഡം (1963) ഉൾപ്പെടെ നിരവധി അവാർഡുകളും ബഹുമതികളും സ്റ്റീച്ചന് ലഭിച്ചു.

എഡ്വേർഡ് സ്റ്റീച്ചൻ, ഒരു നൂറ്റാണ്ടിലധികം നീണ്ടുനിന്ന ഫോട്ടോഗ്രാഫിയുടെ പരിണാമത്തിൽ ഒരു പ്രധാന കണ്ണിയായി നിലകൊണ്ടു. ഫാഷൻ, യുദ്ധം, കല, മനുഷ്യാനുഭവം എന്നീ വൈവിധ്യമാർന്ന വിഷയങ്ങളെ തൻ്റെ ലെൻസിലൂടെയും ക്യൂറേഷനിലൂടെയും അദ്ദേഹം അനശ്വരമാക്കി.

ലേഖക പരിചയം :

മുബാറക്ക് ആത്മത

​ലെൻസ് അധിഷ്ഠിത ദൃശ്യകലാകാരൻ, എഴുത്തുകാരൻ. ശ്രദ്ധേയമായ നിരവധി ഏകാംഗ, ഗ്രൂപ്പ് പ്രദർശനങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തു. കേരള ലളിതകലാ അക്കാദമി സ്റ്റേറ്റ് അവാർഡ് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആത്മത ഫൗണ്ടേഷന്റെ ഫൗണ്ടറും കോഓർഡിനേറ്റിംഗ് ട്രസ്റ്റിയും ആണ്. ആർട്ട്നേച്ചർ (Art Nature) എന്ന കൂട്ടായ്മയുടെ ആർട്ടിസ്റ്റിക് ഡയറക്ടറായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.