ഒന്ന്
വികസനത്തിന്റെ അതിവേഗതയിൽ പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട മനുഷ്യരുടെ രാഷ്ട്രീയം ചർച്ചചെയ്യുന്ന കവിതയാണ് എസ്. കലേഷിന്റെ ‘കിഴക്കത്തി’. ഭൂതകാലം അവഗണിക്കപ്പെട്ടവരുടെയും അധ്വാനിക്കുന്നവരുടെയും അപരവൽക്കരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സാമൂഹിക നിരീക്ഷണങ്ങൾ കിഴക്കൻ പെണ്ണുങ്ങളുടെ ശരീരഭാഷയിൽ പ്രകടമാകുന്നത്. വംശീയവും വർഗ്ഗപരവുമായ അടിച്ചമർത്തലുകൾ മനുഷ്യന്റെ ആത്മാഭിമാനത്തെ എങ്ങനെ മുറിവേൽപ്പിക്കുന്നുവെന്ന് ഈ കവിത വ്യക്തമാക്കുന്നു. കവിതയിലെ അമ്മമ്മ തന്റെ നാൽപ്പതാം വയസ്സിൽ ആദ്യമായി ഓറഞ്ച് രുചിക്കുന്നത് ഈ വ്യവസ്ഥാപിത നിഷേധത്തിന്റെ ഫലമാണ്. അടിസ്ഥാന ആവശ്യങ്ങളും പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളും ഒരു ജനതയ്ക്ക് നിഷേധിക്കപ്പെടുന്നത് കേവലം ദാരിദ്ര്യം കൊണ്ടല്ല; അവരെ രണ്ടാംകിട മനുഷ്യരായി നിലനിർത്താനുള്ള ബോധപൂർവ്വമായ സാമൂഹിക ഘടന നിർമ്മിച്ചതു കൊണ്ടാണ്.
അധ്വാനിക്കുന്ന ജനവിഭാഗത്തിന്റെ ശരീരങ്ങൾ വെറും ഉപകരണം മാത്രമായി മാറുന്ന പ്രക്രിയ കവിതയിൽ ദൃശ്യമാണ്. പുലർച്ചെ പാടത്തേക്ക് പോകുന്ന സ്ത്രീകളുടെ കൈകൾ അരിവാളുകളായി മാറുന്നത് മനുഷ്യർ അധ്വാനത്തിൽ നിന്ന് തന്നെ അന്യവൽക്കരിക്കപ്പെടുന്നതിന്റെ ഉദാഹരണമാണ്. അവരുടെ വ്യക്തിത്വം ഇല്ലാതാവുകയും അവർ കേവലം ഉൽപ്പാദന ശക്തികൾ മാത്രമായി ചുരുങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇവിടെയാണ് പരമാധികാര ശക്തികൾ നിർണ്ണയിക്കുന്ന വിനാശകരമായ പ്രവണതകൾ പ്രസക്തമാകുന്നത്. എന്തൊക്കെ നിലനിൽക്കണമെന്ന് ഈ വ്യവസ്ഥിതികൾ മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിക്കുന്നു. പാഞ്ഞുപോകുന്ന തീവണ്ടിക്ക് മുന്നിൽ വഴിമാറി നിൽക്കേണ്ടി വരുന്ന കിഴക്കൻ പെണ്ണുങ്ങൾ ഈ പുതിയ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഇരകളാണ്. തീവണ്ടി, അമിതവേഗം വികസിക്കുന്നതിന്റെ അടയാളമായി മാറുമ്പോൾ അതിന് താഴെ നരകിക്കുന്നത് പാവപ്പെട്ടവരുടെ ജീവിതമാണ്.
തീവണ്ടിയുടെ ചക്രങ്ങൾ അമരുന്നത് ചെളിയിൽ പണിയെടുത്ത മനുഷ്യരുടെ പല്ലുകളിലാണെന്ന കവിയുടെ വരികൾ ഈ ദർശനത്തോട് പൂർണ്ണമായി യോജിക്കുന്നു. ആധുനികതയും വികസനവും ചില മനുഷ്യരെ വെറും ഭൗതികാവശിഷ്ടങ്ങളായി മാറ്റുന്നുവെന്ന യാഥാർത്ഥ്യവും കവി തുറന്നുകാട്ടുന്നു. തീവണ്ടിയിലെ യാത്രക്കാർ സുഖമായി ഇരിക്കുമ്പോൾ പുറത്ത് ചെളിയിൽ കിടക്കുന്നവർ കേവലം നിഴലുകളായി മാറുന്നു. ഈ സാമൂഹിക വിഭജനത്തെയും വിവേചനത്തെയും നമ്മുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഏറ്റവും കൃത്യമായി അപഗ്രഥിക്കാൻ സാധിക്കും. ജാതിവ്യവസ്ഥയുടെ ഘടന കവിതയിലെ കിഴക്ക്, പടിഞ്ഞാറ് എന്ന ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ വേർതിരിവിൽ കാണാം. ജാതി എന്നത് കേവലം തൊഴിൽ വിഭജനമല്ല, അത് തൊഴിലാളികളുടെ തന്നെ വിഭജനമാണെന്ന യാഥാർത്ഥ്യം ഇവിടെ അന്വർത്ഥമാകുന്നു.
കിഴക്കുനിന്ന് പടിഞ്ഞാറേക്ക് നടന്നുപോകുന്ന കൊയ്ത്തുകാർ ഒരു പ്രത്യേക സാമൂഹിക പദവിയിൽ ഉൾപ്പെട്ടവരാണ്. അവർക്ക് വികസനത്തിൽ തുല്യമായ അവകാശങ്ങളോ വേഗമോ ലഭിക്കുന്നില്ല. തീവണ്ടിയുടെ ജനലിലൂടെ അവിചാരിതമായി വീഴുന്ന ഓറഞ്ച് കഷണം അവർക്ക് ലഭിക്കുന്ന കാരുണ്യം മാത്രമാണ്. അവകാശങ്ങൾക്ക് പകരമായി നൽകുന്ന ഇത്തരം കാരുണ്യങ്ങൾ പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ടവർക്കുള്ള ആനുകൂല്യങ്ങളല്ല എന്നു വ്യക്തമാവുന്നു. തുല്യമായ സാമൂഹിക അവകാശങ്ങളാണ് വേണ്ടതെന്ന വാദത്തെ അത് ബലപ്പെടുത്തുന്നു. ചെളിയിൽ വീണ ഓറഞ്ച് കഴുകി തിന്നേണ്ടി വരുന്ന അവസ്ഥ മനുഷ്യന്റെ ആത്മാഭിമാനത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന ഒന്നാണ്. അത് വ്യവസ്ഥിതി നിർമ്മിച്ചെടുക്കുന്ന ദൈനീയതയുടെയും വിധേയത്വത്തിന്റെയും അടയാളമാണ്.
രണ്ട്
കവിതയുടെ രണ്ടാം പകുതിയിൽ കവി ഭൂതകാലത്തിൽ നിന്ന് വർത്തമാനകാലത്തിലേക്ക് മാറുമ്പോൾ ഈ രാഷ്ട്രീയ ചിന്തകൾ കൂടുതൽ തീക്ഷ്ണമാകുന്നു. കവി ഇന്ന് തീവണ്ടിയിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ പണ്ട് പാടത്ത് നിന്ന അമ്മമ്മയുടെ ഓർമ്മകൾ അദ്ദേഹത്തെ അസ്വസ്ഥനാക്കുന്നു. ഭൂതകാലത്തിലെ അടിച്ചമർത്തലുകളുടെ കറുത്ത ഓർമ്മകൾ വർത്തമാനകാലത്തെ മനുഷ്യ ബോധത്തെ വേട്ടയാടിക്കൊണ്ടിരിക്കും. വികസനത്തിന്റെ അതിവേഗത്തിൽ നമ്മൾ ചവിട്ടിമെതിച്ചു പോകുന്ന മണ്ണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ അനേകം മനുഷ്യരുടെ വിയർപ്പും ചോരയുമാണ്. ആധുനിക മൂലധന വ്യവസ്ഥിതി മനുഷ്യനെ വെറും ഉപഭോഗവസ്തുവായി മാറ്റിക്കഴിഞ്ഞു. ഈ വ്യവസ്ഥിതിയിൽ നിന്ന് മോചനം നേടണമെങ്കിൽ ചരിത്രത്തിന്റെ ഇത്തരം കറുത്ത അധ്യായങ്ങളെ അഭിമുഖീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
കാലം മാറി എന്ന വലിയ അവകാശവാദങ്ങൾക്കിടയിലും കവിത കടുത്ത യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളിലേക്ക് വിരൽ ചൂണ്ടുന്നു. ബാഹ്യമായി വികസനവും സാങ്കേതികവിദ്യയും വളർന്നു എന്നത് നേരാണ്; തീവണ്ടിയുടെ വേഗതയും ആധുനികതയുടെ സൗകര്യങ്ങളും വർദ്ധിച്ചു. എന്നാൽ അതിന്റെ ചക്രങ്ങൾ ഉരുളുന്നത് ഇപ്പോഴും പാവപ്പെട്ടവന്റെ ആത്മാഭിമാനത്തിന് മേലെ ആണ്. അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ടവന്റെ ശരീരത്തെ വെറും ചവിട്ടുപടിയാക്കി മാറ്റുന്ന ഈ പ്രവർത്തനത്തിന് ഇന്നും മാറ്റമില്ല. അധികാരം ഉള്ളവർ വർത്തമാനകാലത്തിൽ സുഖസൗകര്യങ്ങൾ അനുഭവിക്കുമ്പോൾ, ഇല്ലാത്തവർ ഇപ്പോഴും അതേ ചരിത്രത്തിന്റെ ഇരുണ്ട വഴിയിൽ തന്നെയാണ്.
ഇവിടെയാണ് ജീവിതവും മരണവും നിർണ്ണയിക്കാനുള്ള വ്യവസ്ഥിതിയുടെ അധികാരം ചർച്ചയാകുന്നത്. ചില മനുഷ്യരുടെ അധ്വാനവും ശരീരവും വെറും അവശിഷ്ടങ്ങളായി മാറ്റപ്പെടുന്നു. അവരെ ചരിത്രവേഗത്തിന് പുറത്ത് നിർത്താനാണ് അധികാരികൾ എപ്പോഴും ശ്രമിക്കുന്നത്. തീവണ്ടിയുടെ പാച്ചിലിനിടയിലും ചേറിൽ പുതഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന മനുഷ്യരുടെ അവസ്ഥ മാറിയിട്ടില്ല. വികസനം എന്നത് ഒരുതരം അക്രമമായി മാറുന്നത് ഇവിടെയാണ്. സാമൂഹികമായ ഈ വിഭജനം കേവലം സാമ്പത്തികം മാത്രമല്ല, അത് മനുഷ്യനെ തരംതിരിച്ചു നിർത്തിയിരിക്കുന്ന ഘടനയുടെ കൂടി പ്രശ്നമാണ്. കാലം മാറിയെങ്കിലും അവർക്ക് ലഭിക്കേണ്ട തുല്യതയോ അവകാശങ്ങളോ ഇന്നും വിദൂരമാണ്. അവകാശങ്ങൾക്ക് പകരമായി നൽകപ്പെടുന്ന ഇത്തരം കാരുണ്യങ്ങൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ അടിമത്തത്തെ നിലനിർത്തുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. ഒരു ജനതയെ നിരന്തരം വിധേയത്വത്തിൽ നിർത്താൻ ഈ വ്യവസ്ഥിതിക്ക് കഴിയുന്നു.
മൂന്ന്
അക്കാലം കത്തിച്ചാരമായിട്ടും ചീറുന്ന വണ്ടി കണ്ട് മതിവരാതെ നിങ്ങൾ ഇപ്പോഴും ചേറിൽ പുതഞ്ഞുനിൽക്കുന്നു എന്ന് കവി ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. പഴയ കാലത്തെ കഷ്ടപ്പാടുകളും അടിച്ചമർത്തലുകളും കഴിഞ്ഞുപോയെന്ന് വികസനത്തിന്റെ വക്താക്കൾ അവകാശപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും യാഥാർത്ഥ്യം മറ്റൊന്നാണ്. ആധുനികതയുടെ ആ പായുന്ന വണ്ടിയുടെ വേഗത ഇന്നും പാവപ്പെട്ടവനെ വിസ്മയിപ്പിച്ചു നിർത്തുകയാണ്. ആ അത്ഭുതത്തിന് മുന്നിൽ സ്വന്തം ജീവിതം മറന്ന് അവർ ഇപ്പോഴും അതേ ചെളിയിൽ തന്നെയാണ് ജീവിക്കുന്നത്. ഈ നിശ്ചലാവസ്ഥയുടെ തുടർച്ചയിലാണ് കിഴക്കത്തി വന്ന് വിളവെടുത്ത് വീടുകൾ നിറഞ്ഞു കവിയണം എന്ന് കവി ആഗ്രഹിക്കുന്നത്. ഇത് യഥാർത്ഥത്തിൽ നമുക്ക് ഇപ്പോൾ നഷ്ടമായിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു ജൈവ കാലത്തെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. പ്രകൃതിയോടും മണ്ണിനോടും ഇണങ്ങി ജീവിച്ച, അധ്വാനത്തിന്റെ ഫലം തൊഴിലാളിയുടെ വീട്ടിലേക്ക് നേരിട്ടെത്തിയിരുന്ന ഒരു സംസ്കാരം നമുക്കുണ്ടായിരുന്നു.
ഇന്നത്തെ പുതിയ കാലത്ത് വിത്തിന്റെ വിലയറിയാത്തവരാണ് ധാന്യപ്പുരകൾ നിറയ്ക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടാണ് നഷ്ടപ്പെട്ടുപോയ ആ പഴയ വിളവെടുപ്പിന്റെ കാലത്തെ കവി വീണ്ടും സ്വപ്നം കാണുന്നത്. കിഴക്കത്തിയുടെ വരവിലൂടെ മാത്രമേ ആ പഴയ സമൃദ്ധിയും ആത്മാഭിമാനവും തിരികെ കൊണ്ടുവരാൻ സാധിക്കൂ. നമ്മുടെ വീടുകൾ വെറും കോൺക്രീറ്റ് കൂടുകളാകാതെ ജീവസ്സുറ്റതാകണമെങ്കിൽ ആ പഴയ അധ്വാനത്തിന്റെ കാറ്റ് ഇങ്ങോട്ട് വീശണം. ഈ ചിന്തകൾ നമ്മെ എത്തിക്കുന്നത് വ്യവസ്ഥിതികൾ നിർമ്മിക്കുന്ന വലിയൊരു വിവേചനത്തിലേക്കാണ്. ഒരു വശത്ത് വികസനത്തിന്റെ പേരിൽ മനുഷ്യന്റെ സംസ്കാരവും സ്വത്വവും ഇല്ലാതാക്കപ്പെടുന്നു. മനുഷ്യൻ തന്റെ സ്വന്തം അധ്വാനത്തിൽ നിന്നും പ്രകൃതിയിൽ നിന്നും പൂർണ്ണമായും അന്യവൽക്കരിക്കപ്പെടുന്നു. മാറിയെന്ന് പറയുന്ന ഈ പുതിയ വ്യവസ്ഥിതിയിലും മനുഷ്യൻ വെറുമൊരു ഉപഭോഗവസ്തു മാത്രമായി ചുരുങ്ങിപ്പോകുന്നു.
അധികാരത്തിന്റെ പുതിയ രൂപങ്ങൾ മനുഷ്യനെ ജീവച്ഛവങ്ങളാക്കി മാറ്റുന്ന കാഴ്ചയാണ് ചുറ്റുമുള്ളത്. പുതിയകാലത്തിന്റെ ഈ വലിയ യന്ത്രങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ പാവപ്പെട്ടവരുടെ സ്വപ്നങ്ങൾക്ക് യാതൊരു വിലയുമില്ല. വികസനത്തിന്റെ വണ്ടികൾ പാഞ്ഞുപോകുമ്പോൾ ഇല്ലാത്തവർ ഇപ്പോഴും ആ പാതയോരത്തെ ചെളിയിൽ തന്നെയാണ്. ഈ മരണതുല്യമായ സാമൂഹികാവസ്ഥയെ മറികടക്കാനാണ് ഒരു പുതിയ വിളവെടുപ്പ് കാലത്തെക്കുറിച്ച് കവി പറയുന്നത്. അത് കേവലം കാർഷികമായ ഒരു വിളവെടുപ്പല്ല, നഷ്ടപ്പെട്ട അവകാശങ്ങളുടെ വീണ്ടെടുപ്പാണ്. തൊഴിലാളികളെ പരസ്പരം വിഭജിക്കുന്ന ജാതീയമായ അതിരുകളെ തകർക്കാൻ പുതിയൊരു ഉണർവ് ആവശ്യമാണ്. കിഴക്കത്തിയുടെ വിളവെടുപ്പ് എന്ന സങ്കൽപ്പം വിഭാവനം ചെയ്യുന്നത് അത്തരം ഒരു വലിയ സാമൂഹിക നീതിയെയാണ്.
നാല്
വികസനത്തിന്റെ വണ്ടി നിർമ്മിച്ചുവെച്ചിരിക്കുന്ന നിശ്ചിത അതിരുകളെയും പാതകളെയും ലംഘിക്കാൻ കവിതയുടെ അവസാന ഭാഗം നമ്മോട് ആവശ്യപ്പെടുന്നുണ്ട്. വ്യവസ്ഥിതികൾ എപ്പോഴും മനുഷ്യന്റെ ജീവിതത്തെയും ചിന്തകളെയും ഒരേ അച്ചിലിട്ട് വാർക്കാനാണ് ശ്രമിക്കുന്നത്. ഈ നിശ്ചിത അതിരുകളെയും അധികാര കേന്ദ്രങ്ങളെയും ഭേദിച്ച് പുറത്തുകടക്കുന്ന പ്രക്രിയയാണ് കവിതയിലെ പുതിയ ആഹ്വാനം. കിഴക്കത്തികളോട് തങ്ങളുടെ പഴയ ഇടങ്ങളിൽ നിന്ന് മാറി പുതിയൊരു വിളവെടുപ്പിനായി വരാൻ പറയുമ്പോൾ അവിടെ നിലവിലുള്ള സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥകളുടെ അതിർവരമ്പുകൾ തകരുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.
ഈ പുതിയ മാറ്റം എന്നത് ഒരിടത്തുമാത്രം ഒതുങ്ങിനിൽക്കുന്ന ഒന്നല്ല. അത് അധികാര കേന്ദ്രീകൃതമായ വഴികളെ ഉപേക്ഷിച്ച് നിരന്തരം സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒന്നാണ്. ഒരു പ്രത്യേക ഭൂപ്രദേശത്തോ ജാതീയമായ അതിരുകളിലോ തളച്ചിടപ്പെട്ട ജനത അവിടെനിന്ന് മോചിതരാകാൻ തുടങ്ങുന്നു. അവർ തങ്ങൾക്ക് നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ട അടയാളങ്ങളെയും തൊഴിലിടങ്ങളെയും ഉപേക്ഷിച്ച് മുന്നോട്ട് നീങ്ങുകയാണ്. ഈ പ്രക്രിയ നിലവിലുള്ള വ്യവസ്ഥിതികളുടെ ഘടനയെ പൂർണ്ണമായും അസ്ഥിരപ്പെടുത്തുന്നു. സ്ഥിരമായ ഒരു കേന്ദ്രമില്ലാത്ത, നിരന്തരം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു പ്രതിരോധ രൂപമാണിത്. ഭരണകൂടവും മൂലധന ശക്തികളും നിർമ്മിച്ചുവെച്ചിരിക്കുന്ന നിയമങ്ങൾക്കും അതിരുകൾക്കും വിധേയമാകാത്ത ഒരു സഞ്ചാരമാണിത്. കിഴക്കത്തിയുടെ ഈ പുതിയ വരവ്, വ്യവസ്ഥിതിയുടെ കെട്ടുപാടുകളെ ഭേദിക്കുന്ന ഒന്നാണ്.
ഇത്തരം ഒരു സഞ്ചാരം ഭരണകൂടത്തിന്റെ പരമാധികാരത്തിന് വലിയൊരു വെല്ലുവിളിയാണ് ഉയർത്തുന്നത്. കാരണം നിയന്ത്രണങ്ങൾക്ക് വിധേയമല്ലാത്ത ഇത്തരം ജനക്കൂട്ടങ്ങളെ കീഴടക്കുക എന്നത് വ്യവസ്ഥിതിക്ക് എളുപ്പമല്ല. കവിതയിൽ മണ്ണിൽ ഉറങ്ങുന്നവരെ തട്ടിയുണർത്തി വരാൻ പറയുമ്പോൾ അത് ഒരു വലിയ ജനകീയ പ്രതിരോധമായി മാറുന്നു. അത് നമ്മുടെ അടച്ചുപൂട്ടിയ ആധുനിക മുറികളിലേക്കും ജനലുകളിലേക്കും വാതിലുകളിലേക്കും ഇരച്ചുകയറുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. നമ്മുടെ മുറികളും ചിന്തകളും ഈ പുതിയ ഊർജ്ജത്താൽ കവരപ്പെടണം എന്ന് കവി ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഇത് കേവലം പഴയൊരു കാലത്തെ ഓർക്കലല്ല, മറിച്ച് വർത്തമാനകാലത്തെ എല്ലാ അധികാര ഘടനകളെയും അട്ടിമറിക്കുന്ന ഒരു സാംസ്കാരിക വിപ്ലവത്തിന്റെ ആഹ്വാനമാണ്.
കലേഷിന്റെ ഈ കവിത അപരവൽക്കരണ വിരുദ്ധതയും വികസനവിമർശനവും സാമൂഹിക നീതിബോധവും ഒത്തുചേരുന്ന ഒരിടമാണ്. അത് ചരിത്രത്തിന്റെ വേഗതയെയും വികസനത്തിന്റെ ഇരകളെയും കുറിച്ചുള്ള ഗൗരവമേറിയ രാഷ്ട്രീയ സംവാദങ്ങൾക്ക് വഴിതുറക്കുന്നു. കവിതയിലൂടെ മനുഷ്യ നിലനിൽപ്പിന്റെയും അതിജീവനത്തിന്റെയും വലിയൊരു ദാർശനിക ഇടം കവി ഇവിടെ നിർമ്മിച്ചെടുക്കുന്നു. ചരിത്രവേഗത്തേയും വികസനത്തിന്റെ അതിരുകളെയും ചോദ്യം ചെയ്തുകൊണ്ട് മാത്രമേ പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ടവർക്ക് വിമോചനം സാധ്യമാകൂ എന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്ന ഈ കവിത, അധികാരത്തിന്റെ എല്ലാ അതിരുകളെയും തകർത്തെറിഞ്ഞ് മുന്നേറാനുള്ള പുതിയൊരു ദിശാബോധം വായനക്കാരന് നൽകുന്നു. മാറിയ ലോകത്തിന്റെ പൊള്ളത്തരങ്ങളെ തുറന്നുകാട്ടാൻ ഈ കവിതയുടെ ഭ്രംശരേഖകൾക്ക് പൂർണ്ണമായി സാധിക്കുന്നുണ്ട്.
നന്നായിട്ടുണ്ട് അഭിനന്ദനങ്ങൾ