അക്ഷരങ്ങളുടെ വെട്ടിമാറലും ദൃശ്യങ്ങളുടെ പുന:രുത്ഥാനവും

​

കവിതയ്ക്കും പെയ്ന്റിങ്ങിനും ഇടയിലെ അതിർവരമ്പുകൾ മായുന്നത് എങ്ങനെ എന്നു പറയുന്ന സാവിത്രി രാജീവന്റെ കവിതയാണ് ‘അയ്യപ്പപ്പണിക്കരും ഗുലാം മുഹമ്മദ് ഷെയ്ഖും’. അക്ഷരങ്ങൾ അർത്ഥഭാരം ഉപേക്ഷിച്ച് ദൃശ്യരൂപങ്ങളായി മാറുന്ന പ്രക്രിയയെയാണ് ഈ കവിത അടയാളപ്പെടുത്തുന്നത്. മലയാള കവിതയിലെ ആധുനികതയുടെ വക്താവായ അയ്യപ്പപ്പണിക്കർ, ചിത്രകാരനായ ഗുലാം മുഹമ്മദ് ഷെയ്ഖ് വരച്ചു വെട്ടിയ ഒരു കടലാസ് കഷ്ണം കവിക്ക് കാണിച്ചുകൊടുക്കുന്നതാണ് കവിതയുടെ നിർണ്ണായക നിമിഷം. കേവല സൗഹൃദ സംഭാഷണത്തിനുപരി കലയുടെ വിനിമയസാധ്യതകളെക്കുറിച്ചുള്ള രാഷ്ട്രീയ-സൗന്ദര്യശാസ്ത്ര സംവാദമാണ് ഇതുവഴി അവിടെ നടക്കുന്നത്.

​കവിതയിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകം ‘വെട്ടിക്കളഞ്ഞ’ വാക്കുകളാണ്. എക്സ്പ്രഷനിസ്റ്റ് പെയിന്റിങ്ങുകളിലെ നേർത്ത വരകൾ (Zips) എങ്ങനെയാണോ ക്യാൻവാസിനെ പ്രവർത്തനക്ഷമമാക്കുന്നത്, അതുപോലെ ഷെയ്ഖ് വരുത്തിയ വെട്ടലുകൾ ആ കടലാസിനെ ഒരു ദൃശ്യകലയാക്കി മാറ്റുന്നു. ഇവിടെ വെട്ടുകൾ വിഭജനങ്ങളല്ല; മറിച്ച്, സാന്നിധ്യത്തിന്റെ അടയാളങ്ങളാണ്. വാക്കുകൾക്കുമേൽ വീഴുന്ന കറുത്ത വെട്ട് വാക്കുകളെ ഇല്ലാതാക്കുകയല്ല, പകരം അവയെ നിശബ്ദതയുടെയും കാഴ്ചയുടെയും പുതിയൊരു തലത്തിലേക്ക് ഉയർത്തുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. ഇത് ‘അണ്ടർ ഇറേഷർ’ (Under Erasure) എന്ന സങ്കല്പത്തോട് ചേർന്നുനിൽക്കുന്നു. ഒരു വാക്ക് അതിന്റെ അർത്ഥം പ്രകടിപ്പിക്കാൻ അപര്യാപ്തമാകുമ്പോൾ അത് വെട്ടിക്കളയുകയും, എന്നാൽ ആ വെട്ടലിലൂടെ തന്നെ അതിന്റെ സാന്നിധ്യം ഉറപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന വിരോധാഭാസവും (Paradox) ഇവിടെ കാണാം. ഭ്രംശരേഖകളുടെ ഉത്ഭവവും കവിതയിലെ വെട്ടലുകളിലൂടെ തെളിയുന്നതും കാണാം. വ്യവസ്ഥാപിതമായ വായനയുടെ നേർരേഖകളിൽ നിന്ന് അക്ഷരങ്ങൾ നടത്തുന്ന ഒരു വിപ്ലവാത്മകമായ പലായനമാണിത്. അക്ഷരങ്ങൾ ചതുരങ്ങളായും വട്ടങ്ങളായും രൂപാന്തരപ്പെടുമ്പോൾ, ഭാഷ അതിന്റെ ‘ലോഗോസെൻട്രിക്’ (Logocentric) ആയ അധികാരത്തെ സ്വയം റദ്ദാക്കുന്നു. അക്ഷരങ്ങളുടെ ഈ ഉടച്ചുവാർക്കൽ ഒരുതരം സർഗ്ഗാത്മകമായ അരാജകത്വമാണ്. വായിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന കവിയോട് “അത് നമുക്ക് വായിക്കാനുള്ളതല്ല, കാണാനുള്ളതാണ്” എന്ന് പണിക്കർ സാർ പറയുന്നത്, കലയെ അതിന്റെ ജ്ഞാനപരമായ അതിരുകളിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കാനാണ്.

​ഈ ദൃശ്യപ്പെടലിന് ഒരു രാഷ്ട്രീയ മുഖം കൂടിയുണ്ട്. അധികാരത്തിന്റെ കത്രികകൾ വാക്കുകളെ വെട്ടിമാറ്റുമ്പോൾ (Censorship) അവശേഷിക്കുന്ന ആ കറുത്ത പാടുകൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ മായ്ക്കപ്പെട്ട സത്യങ്ങളുടെ നിലവിളികളാണ്. എന്നാൽ ഷെയ്ഖ് എന്ന ചിത്രകാരൻ വാക്കുകളെ വെട്ടുമ്പോൾ അതൊരു ക്രിയാത്മകമായ ആയുധമായി മാറുന്നു. സെൻസർഷിപ്പിനെ സൗന്ദര്യശാസ്ത്രം കൊണ്ട് നേരിടുന്ന ഒരു രീതിയാണിത്. ഇവിടെ കവിയുടെ (സാവിത്രി രാജീവൻ) ‘സ്ത്രീപക്ഷ കാഴ്ച’ (Female Gaze) സവിശേഷമായ പ്രാധാന്യം അർഹിക്കുന്നു. പുരുഷാധിപത്യപരമായ വിജ്ഞാന നിർമ്മിതിയുടെ ഗൗരവങ്ങൾക്കിടയിൽ, ആ കടലാസിലെ ചെറിയ വെട്ടലുകളെയും നിഗൂഢതകളെയും ഒരു സ്ത്രീയുടെ സൂക്ഷ്മതയോടെ കവി തിരിച്ചറിയുന്നു.

​അന്തിമമായി, കവിത കലയാകുന്നതും കല കവിതയാകുന്നതും വിനിമയത്തിന്റെ ഈ പാരസ്പര്യത്തിലൂടെയാണ്. അക്ഷരങ്ങൾ ഇല്ലാതാകുകയും അതിൽ നിന്ന് ദൃശ്യങ്ങൾ മുളച്ചു വരികയും ചെയ്യുന്ന വിചിത്രവും സുന്ദരവുമായ ഒരു പ്രക്രിയയാണിത്. വാക്കുകൾ തോറ്റുപോകുന്നിടത്ത് നിശബ്ദതയുടെ പെയ്ന്റിങ്ങ്-സ്വത്വങ്ങൾ സംസാരിച്ചു തുടങ്ങുന്നു. സാവിത്രി രാജീവൻ തന്റെ കവിതയിലൂടെ കാട്ടിത്തരുന്നത് അർത്ഥങ്ങളുടെ ലോകത്തുനിന്ന് അനുഭവങ്ങളുടെ ലോകത്തേക്കുള്ള ആ മാറ്റമാണ്. അവിടെ വായനക്കാരൻ ഒരു ദർശകനായി (Visionary) മാറുകയും, വെട്ടിക്കളഞ്ഞ ഓരോ വരിയും ഒരു പുതിയ ലോകത്തിന്റെ ജാലകമായി തുറക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.